Cần giám sát chặt chẽ việc thu phí tác quyền

Âm nhạc | 08:03 Thứ Bảy ngày 29/04/2017
(HNM) - Thông tin Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam (RIAV) tới đây sẽ thu phí tác quyền đối với các tác phẩm âm nhạc tại tụ điểm ca nhạc, bao gồm cả tụ điểm kinh doanh dịch vụ karaoke đang trở thành đề tài nóng. Với mức phí 2.000 đồng/bài hát/đầu máy karaoke trong thời hạn 1 năm, tức là trung bình mỗi đầu máy sẽ phải trả khoảng 20 triệu đồng/năm... đang gây ra nhiều luồng ý kiến khác nhau.

Cần có sự thống nhất để thu phí tác quyền trong kinh doanh karaoke cho hợp lý. (Ảnh minh họa).


Nhạc sĩ Phó Đức Phương (Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam):Không có sự chồng lấn thu phí tác quyền

Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam là tổ chức đại diện quản lý tập thể quyền tác giả, có chức năng quản lý và cấp phép sử dụng quyền tác giả đối với các tác phẩm âm nhạc Việt Nam và quốc tế thuộc thành viên của Trung tâm cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng các tác phẩm âm nhạc trong hoạt động kinh doanh thương mại, trong đó có lĩnh vực karaoke. Trung tâm không ủy quyền cho RIAV quản lý và thu tiền quyền tác giả đối với các tác phẩm âm nhạc thuộc thành viên của mình. Còn RIAV là tổ chức đại diện quản lý tập thể quyền liên quan đối với các bản ghi âm, ghi hình của các nhà sản xuất băng đĩa thuộc thành viên của RIAV. Do vậy, không có việc chồng lấn với quyền tác giả mà Trung tâm đã thực hiện hơn 10 năm nay.

Căn cứ quy định pháp luật và Điều lệ hoạt động, khi Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam thực hiện cấp phép sử dụng các tác phẩm âm nhạc thuộc thành viên của mình cho tổ chức, cá nhân bắt buộc phải thông qua hợp đồng sử dụng quyền tác giả âm nhạc. Còn đối với quyền liên quan của các bản ghi âm, ghi hình thì việc xác định tương đối phức tạp và phải có chuyên môn để xác định cụ thể bản ghi của nhà sản xuất nào. Vì một tác phẩm âm nhạc có thể có nhiều bản ghi, hòa âm phối khí khác nhau của nhiều nhà sản xuất khác nhau và có thuộc thành viên của RIAV hay không… cho nên việc thu phí tác quyền đối với bản ghi sẽ rất khó nếu RIAV không được tất cả các nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình ủy quyền, đặc biệt là lĩnh vực karaoke.

Luật sư Hoàng Ngọc (Văn phòng Luật sư Nhiệt Tâm và Cộng sự):Cần giám sát chặt chẽ

Theo quy định tại Điều 33 Luật Sở hữu trí tuệ, các tổ chức, cá nhân sử dụng trực tiếp hoặc gián tiếp bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại dưới bất kỳ hình thức nào không phải xin phép, nhưng phải trả tiền nhuận bút, thù lao theo thỏa thuận cho tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng kể từ khi sử dụng. Như vậy, nếu RIAV được ủy thác thu tác quyền từ chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng thì RIAV có cơ sở để thu phí tác quyền đối với tác phẩm được sử dụng trong chương trình karaoke. Tuy nhiên, đĩa chương trình karaoke là một trường hợp khá đặc biệt khi chứa tới hàng nghìn bài hát phối âm, phối khí bao gồm cả bài hát nước ngoài, bài hát được chủ phát hành đĩa thu riêng (có thể đã trả tiền tác quyền tác giả, chủ sở hữu hay các hiệp hội khác). Nghĩa là trong một đĩa như vậy có nhiều chủ thể khác liên quan đến quyền tác giả có thể được thu phí.

Hiện nay, tại Việt Nam, các hiệp hội, trung tâm lưu giữ và khai thác tác quyền được thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. Họ được tự chủ về tài chính và quyền tự chủ trong việc thiết lập giao dịch dân sự, ký các hợp đồng dân sự liên quan đến thu phí bản quyền. Tuy nhiên, việc thu phí hiện nay đang khiến đối tượng phải trả phí tác quyền cảm thấy có nhiều khoản phí “chồng chéo”. Tính “độc quyền” của các hiệp hội và trung tâm cao khiến mức phí gần như được áp đặt thiếu cơ sở tính toán mang tính kỹ thuật và khoản phí đó được trả cho các tác giả, chủ sở hữu tác phẩm gần như được “cào bằng”, không minh bạch. Do vậy, rất cần Nhà nước giám sát chặt chẽ việc thu phí này để bảo đảm tính hiệu quả và minh bạch.

Ông Trần Trung Kiên (Quản lý bar - karaoke Lá Đỏ - số 4 Tông Đản, Hoàn Kiếm):Phí chồng phí

Vừa rồi, chúng tôi đã nhận được công văn thông báo về việc thu phí tác quyền 2.000 đồng/bài/đầu máy karaoke trong một năm. Tôi hoàn toàn ủng hộ việc đã sử dụng tác phẩm âm nhạc là phải trả tiền tác quyền. Tuy nhiên, điều tôi không đồng tình với việc RIAV thực hiện thu phí tác quyền này ở chỗ, lẽ ra việc thu phí cần phải áp dụng đối với chính các công ty sản xuất đầu máy karaoke, thay vì áp dụng với cơ sở kinh doanh dịch vụ. Bởi lẽ, chúng tôi đã phải bỏ khoảng 15 triệu đồng để mua một đầu máy karaoke (đối với đầu máy 4 số, 4.000 bài hát), muốn cập nhật bài hát mới, phải mất thêm phí cập nhật hơn 500 nghìn đồng/lần/đầu. Vậy thì, cũng như việc phát hành băng, đĩa nhạc, cơ quan chức năng cần thực hiện thu từ gốc, trước khi sản phẩm đưa ra thị trường, thay vì áp dụng thu tại ngọn, khiến các cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke phải mất 2 lần phí như hiện nay.

Ông Nguyễn Như Thanh (phường Quan Hoa, Cầu Giấy):Phí lại đổ đầu khách


Trung bình một đầu máy karaoke sẽ phải chịu phí 20 triệu đồng/năm. Trong khi đó, mỗi cơ sở kinh doanh karaoke ít nhất trang bị 4-5 phòng hát. Cứ vậy nhân lên, số phí chủ quán karaoke phải đóng thêm hằng năm là khá lớn. Tôi cho rằng dù có mất phí bao nhiêu thì chủ quán karaoke cũng vẫn phải chi trả và mức phí đó sẽ được cộng vào giá dịch vụ. Chủ quán thay vì tính giá 150.000-200.000 đồng/giờ hát thì giờ sẽ phải tăng giá, kèm theo đó là phí dịch vụ đồ ăn, uống… cũng được đẩy giá tăng theo. Điều quan trọng là cơ quan chức năng phải xét xem khoản phí đó đã công bằng và hợp lý chưa.
Thùy Ngân - Yên Khánh ghi
Từ khoá
Bình luận
Gõ tiếng Việt có dấu, tối thiểu 15 chữ
Thông báo