Mở đường cho thanh niên nghèo lập nghiệp

Hướng nghiệp | 07:18 Chủ Nhật ngày 11/03/2018
(HNM) - Mở ra con đường cho thanh niên nghèo lập nghiệp thành công luôn là bài toán khó với nhiều địa phương trong cả nước, không riêng gì Hà Nội. Lời giải cho bài toán ấy được nhiều nơi áp dụng thành công, giúp thanh niên có hoàn cảnh khó khăn tham gia các lớp học nghề miễn phí, tìm được việc làm phù hợp, thu nhập ổn định.

Nhiều thanh niên xã Phú Nghĩa (huyện Chương Mỹ) được học nghề mây - tre đan đã có cuộc sống ổn định. Ảnh: Thái Hiền

Có nghề - dễ thoát nghèo

Trong hoàn cảnh nghèo khó, không ít thanh niên đã gác lại ước mơ được làm những công việc yêu thích, tạm xa khát vọng làm giàu. Với trách nhiệm trụ cột gia đình, họ thường tìm công việc giản đơn nào đó có thể mang lại thu nhập ngay. Người trẻ chưa biết phải làm gì để vượt qua hoàn cảnh; giải pháp hỗ trợ từ phía cơ quan, đơn vị chức năng có chỗ, có nơi chưa thực sự phù hợp, khiến nhiều thanh niên nghèo chưa tìm thấy con đường đi tới tương lai tươi sáng. Điều đó cũng lý giải vì sao lực lượng thanh niên nông thôn chưa qua đào tạo nghề, thiếu việc làm hoặc làm những công việc giản đơn chiếm tỷ lệ khá cao.

Theo kết quả nghiên cứu của Bộ Nội vụ và Trung tâm Phát triển thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), hơn 50% thanh niên nông thôn đang làm việc trong ngành Nông nghiệp, trong đó chỉ có khoảng 5% số lượng lao động thanh niên đã qua đào tạo nghề, 95% còn lại không có bất kỳ bằng cấp, chứng chỉ nào. Trong các ngành khác, thanh niên nông thôn thường đảm nhận những công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn, tay nghề thấp. Đáng lo hơn, thanh niên nông thôn thất nghiệp, thiếu việc làm chiếm tỷ lệ khá cao, thu nhập của thanh niên cũng thấp hơn các nhóm lao động ở độ tuổi khác.

Trên thực tế, những thanh niên nghèo được hỗ trợ học nghề phù hợp dễ dàng có việc làm, có điều kiện phát huy tốt năng lực, sở trường. Anh Nguyễn Khắc Chung, nhân viên làm bánh tại khách sạn Inter Continental Landmark 72 (Hà Nội) kể rằng, từ nhỏ đã thích công việc làm bánh và ấp ủ ước mơ trở thành thợ làm bánh giỏi. Ước mơ tưởng chừng dang dở khi bố mẹ mất sớm, chị gái không có khả năng lao động, buộc anh phải nghỉ học, đi làm từ năm 14 tuổi. May mắn đến với Nguyễn Khắc Chung khi được tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực đào tạo, hỗ trợ việc làm cho thanh niên có hoàn cảnh khó khăn tại Việt Nam (REACH) dạy nghề miễn phí. “Chọn học nghề làm bánh và dành đam mê cho nghề, tôi nhanh chóng có việc làm tốt tại một khách sạn lớn. Cuộc sống của tôi và gia đình đã sang trang mới”, anh Nguyễn Khắc Chung phấn khởi nói.

Có được khối kiến thức vững vàng sau khóa học nghề nấu ăn miễn phí, Đỗ Thành Trung đi làm để tích lũy kinh nghiệm, rồi mạnh dạn mở nhà hàng Nam Trung Modesty. Nhìn ông chủ nhà hàng sang trọng với phong cách làm việc tận tâm, chuyên nghiệp, ít ai biết rằng anh Trung đi lên từ nghèo khó. Đang tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”, Trung phải trở thành trụ cột gia đình do mẹ mắc bệnh hiểm nghèo, bố phải nghỉ việc để chăm sóc mẹ. Tài sản của gia đình tiêu tan dần theo những lần nhập viện của mẹ Trung. “Trong hoàn cảnh ấy, đôi lúc tôi muốn từ bỏ ước mơ kinh doanh trong lĩnh vực ẩm thực, làm tạm công việc gì đó để kiếm tiền. Nhưng, nếu làm như vậy thì tôi và gia đình sẽ khó có cơ hội thoát nghèo. Mong rằng, những bạn trẻ có hoàn cảnh tương tự đừng vội từ bỏ ước mơ”, anh Trung nhắn nhủ.

Thống kê của ngành LĐ-TB&XH Hà Nội cho thấy, hơn 80% thanh niên có hoàn cảnh khó khăn, thanh niên vùng nông thôn tham gia các lớp học nghề miễn phí phù hợp với khả năng có thể tìm được việc hoặc tự tạo việc làm mang lại thu nhập ổn định.

Dạy nghề gắn liền với nhu cầu sử dụng

Mở đường khởi nghiệp cho thanh niên nghèo thông qua hỗ trợ đào tạo nghề miễn phí đã được chứng minh là giải pháp đúng, khả thi. Tiếc rằng, hoạt động dạy nghề có chỗ, có nơi chưa hợp lý khiến giới trẻ không mấy mặn mà.

Giúp thanh niên nghèo tự tin khởi nghiệp, Tổ chức REACH tiến hành khảo sát nhu cầu sử dụng việc làm, phỏng vấn để nắm bắt nguyện vọng, năng lực, sở trường của từng đối tượng đăng ký học nghề, từ đó lựa chọn các nghề đào tạo phù hợp. Mở lớp dạy miễn phí những nghề mà xã hội đang cần như bán hàng và marketing, làm tóc, thiết kế web và đồ họa, kỹ thuật chế biến món ăn, phục vụ khách sạn cao cấp…, REACH đã hỗ trợ hàng nghìn thanh niên nghèo Việt Nam có việc làm theo năng lực, sở trường. “Nhiều thanh niên nghèo chưa qua đào tạo nghề vẫn không thích học nghề miễn phí là do nghề đào tạo không phù hợp với năng lực, sở trường của họ, hoặc học nghề đó thì rất khó tìm việc làm. Dạy nghề, dù là miễn phí cũng phải mang lại hiệu quả cho nhiều phía”, bà Phạm Thị Thanh Tâm, Giám đốc Tổ chức REACH chia sẻ.

Đồng quan điểm nêu trên, ông Nguyễn Anh, Phó Chủ tịch UBND huyện Hoài Đức cho biết, lực lượng thanh niên được hỗ trợ học nghề theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27-11-2009 của Thủ tướng Chính phủ không tìm được việc làm là do họ theo học những ngành, nghề xã hội ít cần. Trong danh mục dạy nghề theo Quyết định này có nhiều nghề không còn phù hợp, nhiều nghề xã hội đang cần lại bị bỏ trống.

Để khắc phục tình trạng này, Sở LĐ-TB&XH Hà Nội đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị đổi mới hoạt động dạy nghề cho lao động nông thôn nói chung, cho thanh niên nói riêng. Theo đó, công tác dạy nghề cho lao động trên địa bàn Hà Nội gắn liền với nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp, quy hoạch phát triển sản xuất vùng chuyên canh, vùng sản xuất hàng hóa tập trung, vùng có dự án hỗ trợ sản xuất thuộc chương trình xây dựng nông thôn mới...

Với hướng đi đó, hy vọng thanh niên nghèo có điều kiện và đủ tự tin, quyết tâm lập nghiệp và lập nghiệp thành công.
Hà Hiền
Bình luận
Gõ tiếng Việt có dấu, tối thiểu 15 chữ
Thông báo