Phim tư nhân đã tìm được chỗ đứng

Phim | 19:08 Thứ Hai ngày 09/04/2018
(HNMO) - Ngày 9-4, tại Hà Nội, đã diễn ra buổi tọa đàm “Nhìn lại sáng tác điện ảnh, truyền hình 2017”, trong khuôn khổ Lễ trao giải Cánh diều 2017, do Hội Điện ảnh Việt Nam tổ chức.

Tọa đàm “Nhìn lại sáng tác điện ảnh, truyền hình 2017”.

Cuộc toạ đàm có sự góp mặt của đầy đủ các chuyên gia điện ảnh, những người cầm cân nảy mực trong việc chấm giải Cánh diều 2017 năm nay. Cuộc tọa đàm cho thấy một cái nhìn khá đầy đủ về bức tranh điện ảnh Việt trong năm 2017. Các đại biểu đưa ra nhận xét, đánh giá để các cơ sở sản xuất phim tham khảo trong quá trình sáng tạo thời gian tới; giúp chặng đường sắp tới của điện ảnh nước nhà phát triển tốt hơn.

Tại tọa đàm, các đại biểu cũng được nghe nhận xét, đánh giá của đại diện ban giám khảo (BGK) về các thể loại tham dự giải Cánh diều năm 2017.

Thiếu đột phá trong đề tài và cách thể hiện

NSND Lương Đức - Trưởng BGK phim Tài liệu, khoa học nhận xét, sơ bộ các phim tham dự giải Cánh diều 2017 đa dạng về vấn đề xã hội, muôn vẻ và tích cực nhưng không có gì mới so với các năm trước, vẫn lặp đi lặp lại về nội dung.

Về điểm mới trong sáng tác năm 2017, ông cho biết, độ dài của phim có sự thay đổi, theo trào lưu thế giới, đã có 50% phim có thời lượng từ 30 phút đến 60 phút. Đây là chuyển biến đáng mừng, nhưng còn hạn chế về tay nghề; có tiệm cận các phương pháp làm phim phương Tây. Tuy nhiên, nhìn chung phim tài liệu năm nay lan man, thiếu mục đích, chất lượng phim chưa tốt, quá lạm dụng flying-cam và các cảnh cận. Tính kịch trong phim còn yếu; quay phim không đặc sắc, thiếu rung cảm cần có, sao chép nhiều. Tuy nhiên, NSND Lương Đức cho rằng vẫn có một vài phim tốt dù số lượng ít.
 
NSND Phương Hoa - Trưởng BGK phim Hoạt hình cho biết, năm nay có 13 phim hoạt hình gửi về tham dự, trong đó có 12 phim của Hãng phim hoạt hình và 1 phim của Đài Truyền hình Việt Nam VTV7. Theo đánh giá chung, phim không có đổi mới, không có đột phá trong đề tài cũng như cách thể hiện. BGK cần phim mang hơi hướng xã hội hiện tại nhưng khá hiếm hoi. Vài năm trước, phim hoạt hình được đánh giá có những bước tiến mạnh mẽ, đột phá về mặt công nghệ nhưng năm nay chững lại. Số lượng làm phim 3D ít hơn, tham dự Cánh diều năm nay chỉ có 2 phim. Năm nay, BGK phim hoạt hình đánh giá cao về đề tài lịch sử; cũng thấy nổi bật vài phim về cuộc sống, môi trường, khá thú vị.

Theo bà Phương Hoa, một vấn đề khá bất cập tồn tại nhiều năm nay vẫn là việc phát hành phim hoạt hình khó khăn nên không tạo động lực cho người sáng tác. Phim vẫn do nhà nước đầu tư là chính, khó khăn trong việc xã hội hóa như phim truyện. NSND Phương Hoa hy vọng, phim hoạt hình sẽ được nhà nước cũng như mạnh thường quân, các nhà sản xuất quan tâm và đầu tư để hoạt hình được thử sức với phim dài, tránh tình trạng mấy chục năm vẫn cứ 10 phút như hiện nay.

Nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã - Trưởng BGK phim truyện truyền hình cho biết, các phim tham dự giải Cánh diều năm nay đa phần là phim Việt hóa. 5 phim của VFC thì có 2 phim Việt hóa, đó là Sống chung với mẹ chồng và Người phán xử. Đây là hai bộ phim thu hút được rất nhiều sự quan tâm của báo chí cũng như khán giả truyền hình. Tuy nhiên, cái kết của hai bộ phim kể trên thiếu nhân văn và chưa thực sự giải quyết được vấn đề một cách triệt để. Điều đó cho thấy, quá trình Việt hóa còn chưa tới, chưa thực sự hoàn hảo.

Năm nay, các phim truyền hình được đầu tư khá chỉn chu về nội dung và kỹ thuật. Các phim tập trung khai thác sâu về tính cách con người và bối cảnh xã hội. Điểm đặc biệt của Cánh diều 2017 là sự góp mặt của nhiều phim làm về đề tài hình sự. Có nhiều phim mang tính thời sự cao, đào sâu tâm lý nhân vật rất tốt, gay cấn, hấp dẫn. Đây là điều đáng mừng cho điện ảnh nước nhà khi đã từ lâu đề tài hình sự của phim Việt không đáp ứng được nhu cầu của khán giả.

Trong phát biểu của mình, nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã đề cập đến một vấn đề mà theo bà chưa hợp lý, đó là việc đặt chung phim ngắn tập và dài tập ở cùng một hạng mục để chấm giải. Điều này khá thiệt thòi cho những nhà làm phim ngắn tập, vì vậy, bà hy vọng rằng phim ngắn tập sẽ hồi sinh để được đứng riêng một hạng mục giải thưởng.

Đạo diễn, NSND Nguyễn Thanh Vân - Trưởng BGK phim ngắn nhận định, phim ngắn năm nay nhận được sự quan tâm nhiều hơn, với số lượng lên đến 30 phim. NSND Nguyễn Thanh Vân cho rằng, dần dần các kỹ năng thực hiện phim được các tác giả trẻ hoàn thiện hơn về hình ảnh, âm thanh và chất lượng tác phẩm. Điểm đặc biệt là năm nay có một phim hoạt hình kết hợp giữa hình cắt dán với bối cảnh thật, con người thật. Đây là một bộ phim thể hiện sự sáng tạo ở Việt Nam, điều này rất hiếm, cho thấy điểm sáng của điện ảnh nước nhà. Bộ phim thay đổi toàn bộ quan niệm của BGK về phim hoạt hình. Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân cũng bày tỏ hy vọng, năm sau sẽ xuất hiện nhiều hơn tính độc đáo như vậy.

Nói về nhược điểm còn tồn tại, NSND Nguyễn Thanh Vân cho biết: Các phim truyện ngắn năm nay có đối tượng phản ánh và xúc cảm cuộc sống hơi thiên về thân phận nghèo và tệ nạn xã hội. Tỷ lệ các phim hướng về đề tài này hơi lớn và kéo dài suốt mấy năm nay. Điều này chứng tỏ sự quan tâm một chiều của các tác giả trẻ, nghèo nàn ý tưởng thực hiện. 

Phim tư nhân đã tìm được chỗ đứng

Về thể loại phim truyện điện ảnh, trong 13 phim tham dự giải Cánh diều 2017, số lượng phim làm lại (remake) chiếm tới 1/3. Tuy nhiên, không thể phủ nhận trong đời sống điện ảnh những năm gần đây, các nhà làm phim tư nhân đã phải “gồng mình” chống lại những “ông kẹ” điện ảnh Mỹ, Hàn Quốc để kéo khán giả đến rạp.
 

NSND Nguyễn Xuân Hưng - Trưởng BGK phim truyện điện ảnh.

Theo NSND Nguyễn Xuân Hưng - Trưởng BGK phim truyện điện ảnh, chất lượng của phim ra rạp trong năm 2017 chưa đồng đều, phim hay và dở còn cách xa nhau. 13 phim năm nay chủ yếu đề cập đến đề tài gia đình, tình yêu và học đường, trong đó có 4 phim remake. Phim remake mang đến cách làm chuyên nghiệp, kịch bản chặt chẽ và xây dựng tính cách nhân vật mạch lạc. So với năm 2016, năm nay phim truyện điện ảnh có sự xuất hiện phim nghệ thuật, nhân văn và nói về dân tộc, cội nguồn. Các phim này đề cập rõ nét về giá trị nhân vật; có sự sáng tạo về nghệ thuật, âm nhạc; có sự đồng hành với hình ảnh, làm cho bộ phim chân thực và hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, còn xuất hiện nhược điểm, đó là chưa có phim nói về vấn đề quan trọng, bức thiết của xã hội Việt Nam.

Đạo diễn Đỗ Minh Tuấn cho rằng, đợt phim này tạo nên nhiều xúc cảm cho ông. Các phim thị trường và phim nghệ thuật đã quện vào nhau, khiến phim hấp dẫn hơn. Ông cho rằng, các phim năm nay đa dạng về thể loại, “tới bến”, “tới số” và “tới tầm”, đẩy tính cách và cốt truyện tới cuối cùng.
 

NSND Đào Bá Sơn.

Nhận xét về việc có hay không chấm giải cho phim remake, NSND Đào Bá Sơn nói: "Cá nhân tôi cho rằng phim remake dạng 'phiên bản' không chấm vì nó là phim bản sao, sao chép lại toàn bộ kịch bản gốc từ tạo hình nhân vật cho đến cảnh quay, góc máy. Đó không phải là sự sáng tạo, chúng ta không khuyến khích việc 'sao y bản chính' ở điện ảnh Việt Nam. Chúng ta không chấm phim 'phiên bản' nhưng nên chấm phim dạng mua kịch bản gốc, có Việt hóa".

NSND Đào Bá Sơn cho biết thêm, điều đáng mừng là năm 2017 có sự cạnh tranh khốc liệt giữa phim tư nhân Việt và bom tấn thế giới. Trong hai năm qua, điện ảnh thị trường có thể nói là lên ngôi vua, những phim hài nhảm, câu khách rẻ tiền… gần như không còn nhưng lại quá thiếu những phim mang tính định hướng chính trị, xã hội, về văn hóa thời cuộc, con người Việt Nam.

Là thành viên trong BGK chấm giải ở hạng mục phim truyện điện ảnh, NSND Nhuệ Giang cho rằng: Năm nay có 1/3 phim xem được nhưng chưa thật sự hay, vì nó chưa hoàn chỉnh. Yếu điểm của phim thị trường là tỷ lệ phim hài chiếm nhiều, một số phim tham dự không bám sát xã hội, câu chuyện Việt Nam và thiếu sự chuyên nghiệp. Bản thân nghệ sĩ nhận thấy việc đưa ra thị trường những phim như vậy có hại nhiều hơn có lợi, tạo ra thế hệ khán giả lười biếng, đến rạp chỉ vui vẻ mà không có những bài học, ý nghĩa sâu sắc trong đó. 

Nghiêng về ý kiến của đạo diễn Đỗ Minh Tuấn và Đào Bá Sơn, nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát cho biết: "Chúng ta nên ủng hộ nhiệt tình với các hãng phim tư nhân, bởi họ đang cố gắng, nỗ lực để tiếp cận nhiều đề tài mới, lạ và đặc sắc hơn".

Buổi tọa đàm cũng nhận được ý kiến phát biểu, chia sẻ đầy tâm huyết của nhà giáo Lê Cẩm Lượng, NSND Lê Hồng Chương, họa sĩ Đỗ Lệnh Hồng Tú...

Kết thúc buổi tọa đàm "Nhìn lại sáng tác điện ảnh, truyền hình 2017", NSND Nguyễn Thanh Vân nhận định: "Phim năm nay còn thiếu dấu ấn tác giả, tuy đa dạng về đề tài, có sự nỗ lực nhưng làm chưa tới. So với năm ngoái, năm nay ít phim hài nhảm, phim dở. Chúng ta cùng hy vọng ở nền điện ảnh phát triển hơn trong những năm tới". 
Tuyết Minh
Bình luận
Gõ tiếng Việt có dấu, tối thiểu 15 chữ
Thông báo