Đưa “Kiều” lên màn ảnh: Thách thức từ kiệt tác

Phim | 18:53 Thứ Sáu ngày 01/06/2018
(HNM) - Cuối tháng 3, đạo diễn Lưu Trọng Ninh rậm rịch tìm diễn viên cho dự án phim truyền hình về Truyện Kiều thì cuối tháng 5 này, những hình ảnh đầu tiên của dự án phim online (chiếu trên mạng) Kiều ngoại truyện do các bạn trẻ “tay ngang” thực hiện cũng được tung ra. Biết rằng chuyển thể Truyện Kiều lên màn ảnh là một thách thức quá lớn, song những người bắt tay làm phim về Kiều vẫn quyết tâm đặt những viên gạch đầu tiên.
 


Cái bóng quá lớn

Đạo diễn Lưu Trọng Ninh từng chia sẻ: “Đất nước mình có một tác phẩm văn học lớn như thế, mà hơn 60 năm nay điện ảnh chưa hề động chạm đến. Đó là sự âm tính của điện ảnh. Đáng lẽ thời điểm này phải có hàng chục đạo diễn làm về Kiều và tôi là người thứ bao nhiêu rồi mới phải. Ngoài những lý do cá nhân thì đó cũng là điều thôi thúc tôi làm Kiều”. Ý kiến của vị đạo diễn này cũng là băn khoăn chung của những người yêu mến kiệt tác Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du. Vì sao một tác phẩm văn học thuộc hàng kinh điển, có cốt truyện hấp dẫn và giàu tính điện ảnh như vậy vẫn chưa một lần được chuyển thể lên màn ảnh?

Lý do lớn nhất có lẽ là bởi tầm vóc của tác phẩm quá lớn khiến các đạo diễn ngại động chạm đến nó. Chính đạo diễn Lưu Trọng Ninh, dù đang trên hành trình chuyển thể Truyện Kiều thành 40 tập phim truyền hình cũng thừa nhận: “Cụ Nguyễn Du dùng thơ để viết lại Đoạn trường tân thanh, còn mình dùng điện ảnh để làm lại Truyện Kiều thì mình có gặp được Nguyễn Du không? Làm thế nào để chuyển tải được cái hồn thơ mà nhiều người gọi là quốc hồn quốc túy đó”. Trước đó, việc chuyển thể Truyện Kiều đã được các thế hệ nghệ sĩ “cân não” không biết bao lần, tuy nhiên mới chỉ thực hiện được trên sân khấu, chủ yếu là các trích đoạn và một số vở diễn như vở Nguyễn Du với Kiều của Nhà hát Tuổi Trẻ, hay mới đây nhất là vở Kiều của Nhà hát Kịch Việt Nam do đạo diễn, NSND Anh Tú thực hiện.

Năm 2015, nhân kỷ niệm 250 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du, một đề án chuyển thể Truyện Kiều bằng các loại hình nghệ thuật đặc sắc như: Chèo, cải lương, dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh, dân ca quan họ, dân ca bài chòi, ca trù, hát văn, hát xẩm, ca Huế, đờn ca tài tử Nam Bộ đã được Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch thông qua, tuy nhiên sau đó chẳng còn ai nhắc đến bởi tính khả thi không cao, nhiều người lo ngại sẽ chẳng thể làm hay hơn, hấp dẫn hơn Truyện Kiều. Sân khấu kịch với tính ước lệ cao còn thế, chuyển sang tác phẩm điện ảnh, phải dựng một nàng Kiều thật, có ăn uống đi lại, mọi thứ từ trang phục đến lời nói đều phải cụ thể… sẽ càng áp lực hơn nữa. Chính vì thế, “cái bóng” quá lớn của kiệt tác đang làm khó những người có mong mỏi được chuyển thể nó trong thời buổi khó khăn, “gạo châu, củi quế” này!

Tìm một lối đi riêng

Làm sao để làm một bộ phim về Kiều hấp dẫn khi phần lớn người Việt Nam ai cũng đều đã có một nàng Kiều “đóng đinh” trong mình?

Đạo diễn Lưu Trọng Ninh cho biết, chắc chắn khi ông làm phim về Kiều thì 100 người mở tivi đều có câu hỏi: "Kiều là ai? Ai đóng Kiều?". Bởi thế, ông sẽ phải xoay câu chuyện theo một hướng khác, mở đầu bằng cuộc đời của Đạm Tiên để từ đó mở đường cho Kiều xuất hiện. Nhân vật Kiều trong phim của ông phải mang hơi thở ngày hôm nay, có khi là một cô gái chạy chân đất, cười vang trời, tư duy hiện đại, có một sức mạnh tinh thần đặc biệt, thách thức và chiến thắng số phận, chứ không phải chỉ là một cô gái đẹp lúc nào cũng e lệ, ủ rũ. Bên cạnh đó, bộ phim sẽ có những thay đổi đáng kể so với Truyện Kiều về tuyến nhân vật, khắc sâu hơn số phận Đạm Tiên… để mang đến cho công chúng một câu chuyện hấp dẫn và gần gũi hơn.

Còn ê kíp làm phim Kiều ngoại truyện lại chọn làm Kiều theo một cách riêng, vừa vặn hơn với sức của họ: Là những người trẻ yêu thích tác phẩm Truyện Kiều, cùng góp vốn làm phim và xác định đây là một dự án phi lợi nhuận, diễn viên cũng không nhận cát xê. Kiều ngoại truyện bao gồm 40 tập phim ngắn với thời lượng mỗi tập 15 - 20 phút. Để tạo sức hút riêng, cặp đôi biên kịch Sao Chi Lê và Hữu Vân đã sáng tạo thêm những tình tiết mới, tập trung vào sự ngang trái của tình đơn phương, tình tay ba, các mối thù gia tộc, cùng những hiểu lầm, toan tính trong tình yêu và lợi ích cá nhân… Với những hình ảnh mới nhất được công bố, có thể thấy Kiều ngoại truyện không quá cầu kỳ về mọi thứ. Bộ phim được làm theo phong cách cổ trang nhưng trang phục đơn giản, không tạo ấn tượng cho khán giả về một giai đoạn lịch sử cụ thể nào, nam diễn viên để tóc ngắn theo kiểu hiện đại… Điều này là dễ hiểu và có thể chấp nhận được với một bộ phim chiếu trên mạng.

Bị so sánh với nguyên tác, thậm chí bị “ném đá” là điều khó tránh khi “đụng” đến một kiệt tác như Truyện Kiều, nhất là trong điều kiện làm phim còn nhiều thiếu thốn, phim cổ trang lại không phải là một thế mạnh của điện ảnh nước nhà. Nhưng với một tinh thần như đạo diễn Lưu Trọng Ninh đã nói: “Tôi sẽ là người đặt viên gạch đầu tiên. Tôi có thể sẽ gục ngã. Nhưng phải có mình thì mới có người thứ hai làm tốt hơn”, hy vọng chúng ta sẽ có những thước phim đáng xem về Kiều!
Quang Nam
Bình luận (1)
Gõ tiếng Việt có dấu, tối thiểu 15 chữ
Thông báo