Xóa bệnh quan liêu, bỏ thói quan cách

Suy ngẫm đầu tuần | 06:24 Thứ Hai ngày 13/02/2017
1. “Quan liêu” là từ chỉ cách lãnh đạo, chỉ đạo thiên về dùng mệnh lệnh, giấy tờ, xa rời thực tế. Khi đã xa rời thực tế, xa rời nguyện vọng chính đáng của người dân, bệnh quan liêu chắc chắn mang lại nhiều hậu quả rất xấu.

Cách đây 66 năm, trong bài viết đăng trên Báo Nhân Dân (ra ngày 2-9-1951), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ những biểu hiện khá cụ thể của căn bệnh quan liêu khi đó có nhiều cán bộ mắc phải: "Miệng thì nói dân chủ, nhưng làm việc thì họ theo lối "quan" chủ. Miệng thì nói "phụng sự quần chúng", nhưng họ làm trái ngược với lợi ích của quần chúng, trái ngược với phương châm và chính sách của Đảng và Chính phủ". Đặt câu hỏi "Bệnh quan liêu mệnh lệnh tự đâu mà ra?" - Bác đã chỉ rõ 6 nguyên nhân khiến nhiều cán bộ bị mắc bệnh. Đó là: Xa nhân dân, khinh nhân dân, sợ nhân dân, không tin cậy nhân dân, không hiểu biết nhân dân, không yêu thương nhân dân.

Như một hệ quả tất yếu, khi mắc bệnh quan liêu, ắt dẫn tới kiểu ứng xử quan cách: Tác phong, lời nói luôn ra vẻ có quyền hành, "bề trên" giống như quan lại thời phong kiến đối với dân thường, thậm chí dọa nạt người khác.

Trong bộ máy chính quyền của chế độ phong kiến, thực dân, bệnh quan liêu và thói quan cách tồn tại như một lẽ tự nhiên. Nhưng với một nhà nước công nông, thì điều này không thể chấp nhận được, bởi nó không chỉ khiến người cán bộ, đảng viên thoái hóa, mà còn sinh ra thứ "giặc nội xâm" lãng phí, tham ô, làm suy giảm bản chất tốt đẹp của bộ máy chính quyền "của dân, do dân, vì dân".

Nhận thức sâu sắc vấn đề này, ngay từ khi có chính quyền cách mạng của giai cấp vô sản, Đảng, Nhà nước ta đã không ngừng quan tâm và có nhiều biện pháp đấu tranh, ngăn chặn để từng bước đẩy lùi bệnh quan liêu và thói quan cách. Trong thư gửi cán bộ tỉnh Nghệ An (ngày 17-9-1945), sau đó trong các tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” (năm 1947) và “Thực hành tiết kiệm… chống quan liêu” (năm 1952), hay các bài viết "Cần tẩy sạch bệnh quan liêu mệnh lệnh" (ngày 2-9-1951) và “Xây dựng đạo đức cách mạng” (ngày 10-10-1959)... không chỉ phê phán gay gắt những hành vi quan liêu, quan cách, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chỉ rõ con đường để "chữa bệnh". Đảng, Nhà nước ta cũng thường xuyên quan tâm và ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, quy định để từng bước khắc phục các căn bệnh này. Nhờ vậy, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước đã giành được rất nhiều thành tựu to lớn.

Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay bệnh quan liêu, thói quan cách cùng tệ tham nhũng, lãng phí vẫn là điều nhức nhối đối với xã hội. Nghị quyết Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam toàn quốc lần thứ XII nhấn mạnh: "Tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí chưa bị đẩy lùi". Ngày 27-5-2016, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc của Ban Dân vận Trung ương tổ chức, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã lưu ý: "Một số người có chức, có quyền giữ tác phong quan cách, gia trưởng, phụ trách địa phương nào, đơn vị nào, thì như một "ông vua con" ở đấy. Thậm chí có những cá nhân và tập thể trù dập, ức hiếp quần chúng. Những hành động đó tuy không phải là phổ biến nhưng rất nghiêm trọng, nó làm tổn thương tình cảm và niềm tin của dân đối với Đảng".

2. Là người cộng sản mẫu mực, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất quan tâm tới công tác xây dựng Đảng, chăm lo đội ngũ cán bộ "vừa hồng, vừa chuyên". Trong bài viết "Cần tẩy sạch bệnh quan liêu mệnh lệnh" đăng trên Báo Nhân Dân ngày 2-9-1951, Bác đã kê ra một "đơn thuốc" để chữa căn bệnh nguy hiểm này: "Cách chữa bệnh ấy gồm có một nguyên tắc là: Theo đúng đường lối nhân dân và 6 điều là:

Đặt lợi ích nhân dân lên trên hết;
Liên hệ chặt chẽ với nhân dân;
Việc gì cũng bàn với nhân dân, giải thích cho nhân dân hiểu rõ;
Có khuyết điểm thì thật thà tự phê bình trước nhân dân, và hoan nghênh nhân dân phê bình mình;
Sẵn sàng học hỏi nhân dân;
Tự mình phải làm gương mẫu cần, kiệm, liêm, chính, để nhân dân noi theo".

Nguyên tắc "theo đúng đường lối nhân dân" của tư tưởng Hồ Chí Minh cũng chính là những nguyên tắc cơ bản của Đảng ta trong công tác xây dựng Đảng như "tập trung dân chủ", "tự phê bình và phê bình"... Đặc biệt, các nghị quyết, quy định gần đây về xây dựng Đảng càng thể hiện rõ hơn nguyên tắc gần dân, lấy niềm vui của dân làm thước đo cho mọi hoạt động, nhằm kiên quyết đấu tranh đẩy lùi bệnh quan liêu, thói quan cách, xa dân.

Tại Quy định số 47-QĐ/TƯ ngày 1-11-2011 của Ban Chấp hành Trung ương, trong số 19 điều đảng viên không được làm, có nhấn mạnh việc không được "quan liêu, thiếu trách nhiệm, bao che, báo cáo sai sự thật, lạm quyền, nhũng nhiễu khi thực hiện nhiệm vụ".

Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) ngày 30-10-2016 về xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong 4 nhóm giải pháp nhằm đẩy lùi 27 biểu hiện suy thoái, có "liều thuốc" quan trọng: "Nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước; khắc phục tình trạng quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, tiêu cực của cán bộ, công chức".

Quy định số 55 ngày 19-12-2016 của Bộ Chính trị cũng nhấn mạnh những việc cần làm ngay của mỗi cán bộ, đảng viên nhằm phát huy tính tiên phong, gương mẫu trong mọi hoạt động, từ đó củng cố niềm tin yêu trước nhân dân.

Với Thủ đô Hà Nội, tinh thần gương mẫu đi đầu trong sự nghiệp cách mạng đất nước được thể hiện rõ nét qua việc ban hành Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan thuộc TP Hà Nội (theo Quyết định số 522/QĐ-UBND ngày 25-1-2017 của UBND thành phố). Trong đó đã quy định chi tiết về trang phục, tác phong, ý thức tổ chức kỷ luật, sử dụng thời gian, phương tiện, tài sản khi thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, tại đây còn quy định những yêu cầu ứng xử rất cụ thể phải thực hiện với người dân như: Giải quyết yêu cầu, công việc đúng quy định, quy trình; giao tiếp, làm việc bằng thái độ niềm nở, tận tình, trách nhiệm; không sách nhiễu, gợi ý đưa tiền, nhận tiền, quà biếu; không gây căng thẳng, bức xúc, dọa nạt người dân... Có thể nói, nếu thực hiện đúng và thật tốt những quy tắc này, sẽ giúp mỗi cá nhân loại bỏ được cơ bản bệnh quan liêu, thói quan cách.

Xóa bệnh quan liêu, bỏ thói quan cách - vừa giúp mỗi cá nhân thêm hoàn thiện bản thân, mỗi cán bộ, công chức, viên chức là một "công bộc" tốt. Với tổ chức, công việc này còn góp phần tiêu diệt tận gốc tham ô, lãng phí, làm cho bộ máy thật sự trong sạch vững mạnh, bồi đắp thêm niềm tin của nhân dân với Đảng, với chế độ.

Công việc ấy tựa như một mũi tên trúng nhiều đích. Bởi thế, đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải nhận thức rõ trách nhiệm "giương cung" của mình.

Bắn thẳng tên vào những thứ "giặc nội xâm" để thêm tự hào về bản thân, về Đảng và sự nghiệp cách mạng!
Long Hà
Từ khoá
Bình luận
Gõ tiếng Việt có dấu, tối thiểu 15 chữ
Thông báo