“Đánh thức” nguồn lực trong dân

Suy ngẫm đầu tuần | 06:22 Thứ Hai ngày 17/04/2017
(HNM) - Nghị quyết Đại hội XII của Đảng đặt mục tiêu: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 5 năm đạt 6,5 - 7%/năm. Đến năm 2020, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 3.200 - 3.500 USD; tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ trong GDP khoảng 85%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm bằng khoảng 32 - 34% GDP; bội chi ngân sách nhà nước còn khoảng 4% GDP…

Để đạt được mục tiêu nói trên, cần sự vào cuộc hết sức nỗ lực, đồng bộ, quyết liệt trong thu hút nguồn lực phát triển.

Theo tính toán của Chính phủ, nguồn lực huy động chung đòi hỏi của nền kinh tế giai đoạn 2016 - 2020 dự kiến là hơn 10 triệu tỷ đồng theo giá thực tế. Nhu cầu đặt ra rất lớn nhưng theo Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020 của Quốc hội, nguồn vốn công chi tối đa cho giai đoạn này là 2 triệu tỷ đồng, tương đương 20% nhu cầu cần có. Nguồn vốn này được tập trung bố trí để đẩy nhanh tiến độ và hoàn thành các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia, các dự án trọng điểm, cần thiết, cấp bách làm cơ sở đẩy mạnh sự phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, có tính kết nối và lan tỏa vùng, miền; khai thác tối đa, sử dụng hiệu quả nguồn vốn của các thành phần kinh tế khác. Không bố trí vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước vào các lĩnh vực, dự án mà các thành phần kinh tế khác có thể đầu tư…

Nhiều giải pháp thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020 cũng đã được Quốc hội đề ra, trong đó tập trung đẩy nhanh cơ cấu lại chi ngân sách nhà nước theo hướng sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, giảm các khoản chi thường xuyên để tăng tỷ trọng chi cho đầu tư phát triển. Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, giám sát việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công; xử lý nghiêm cá nhân, tập thể vi phạm pháp luật về đầu tư công...

Nhu cầu cao và việc huy động nguồn vốn đầu tư phát triển thực sự là bài toán lớn đặt ra, nhất là khi nợ công đã ngấp nghé “ngưỡng” cho phép. Việc tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi khó khăn hơn rất nhiều so với các giai đoạn trước đó. Thị trường bất động sản trầm lắng, nên các nhà đầu tư cũng không quá mặn mà với hình thức đầu tư “đổi đất lấy hạ tầng” như trước. Hình thức đầu tư BOT (xây dựng - vận hành - chuyển giao), PPP (đối tác công tư) cũng có những vướng mắc, hạn chế nên chưa phát huy tối đa hiệu quả thực trong thu hút đầu tư…

Đẩy nhanh tiến độ tái cơ cấu, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước là một yêu cầu quan trọng để tạo nguồn lực, đồng thời giảm “gánh nặng” ở những lĩnh vực không cần sự chi phối của Nhà nước. Tuy nhiên, trên thực tế, công tác này ở không ít nơi tiến triển chậm và thiếu thực chất. Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước chưa gắn chặt với tái cơ cấu và đa dạng hóa sở hữu, vai trò trực tiếp kinh doanh của Nhà nước vẫn còn lớn trong nhiều ngành, lĩnh vực. Hệ thống tài chính cũng còn những vướng mắc trong tái cơ cấu. Vai trò của thị trường vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán mờ nhạt, ảm đạm sau giai đoạn phát triển “nóng”…

Huy động nguồn nội lực vì thế càng có vai trò quan trọng quyết định cho đầu tư phát triển. Nghị quyết Đại hội XII của Đảng cũng khẳng định phải “Thu hút, phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực và sức sáng tạo của nhân dân”. Nguồn lực trong dân rất lớn. Thảo luận tại nghị trường Quốc hội, nhiều đại biểu khẳng định rằng người dân đang giữ một lượng lớn vàng, tiền. Trên thực tế, trước đây đã từng có đề xuất thu hút khoảng 500 tấn vàng trong dân. Hay những vụ vỡ hụi, tín dụng “đen”, những vụ cá độ có tổng giá trị lên tới hàng trăm tỷ đồng… cũng là minh chứng cho nhận định về nguồn lực trong dân là có căn cứ.

Nhưng “đồng tiền đi liền khúc ruột” nên phải có cơ chế, chính sách tạo niềm tin, đủ sức hút mới có thể “đánh thức”, đưa nguồn lực này vào dòng chảy tiền tệ, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Lâu nay, ngân hàng là kênh huy động vốn quan trọng. Tuy nhiên, để phát huy hơn nữa vai trò, cần có giải pháp nâng cao sự hiểu biết, tin tưởng của người dân với hoạt động ngân hàng, nhất là sau những vụ việc lùm xùm liên quan tới lĩnh vực này trong thời gian qua. Ngoài tuyên truyền, quảng bá, cán bộ, nhân viên ngân hàng cần gần gũi, chủ động tiếp cận và tư vấn trung thực, chân thành, chính xác cho khách hàng. Khi đã tạo được niềm tin, giúp người dân hiểu được lợi ích, sự an toàn khi gửi tiền vào ngân hàng, chắc chắn sẽ thu hút được nguồn lực lớn. Đó còn là việc khuyến khích, tạo điều kiện mở tài khoản cá nhân, chi tiêu qua ngân hàng… nhằm từng bước xóa bỏ thói quen giữ tiền trong nhà. Nói nôm na là ngân hàng phải thay đổi cách thức phục vụ “thượng đế” thay vì thái độ “ban phát, ban ơn”.

Để khơi thông nguồn lực phát triển cũng không thể không có giải pháp thúc đẩy thị trường chứng khoán phát triển mạnh hơn. Và muốn làm được điều đó, cũng như hệ thống ngân hàng, điều tiên quyết là phải bảo đảm tính minh bạch, tạo niềm tin cho thị trường, người dân… nhằm tăng sức hấp dẫn dòng vốn.

Chính phủ đã và đang có nhiều giải pháp hữu hiệu để khuyến khích khởi nghiệp với mục tiêu đến năm 2020, cả nước có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp. Đây được xem là “kênh” huy động vốn vô cùng hiệu quả. Khi thấy được tiềm năng, lợi ích của phát triển, các tổ chức và cá nhân sẽ “móc hầu bao” đầu tư phát triển doanh nghiệp, khiến dòng tiền tệ lưu thông mạnh mẽ hơn, tạo việc làm cho người lao động. Kết quả khởi nghiệp cũng rất đáng mừng khi số lượng doanh nghiệp mới thành lập liên tục tăng. Kinh tế tư nhân đã và đang giữ vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế. Đến năm 2016, cả nước có khoảng 4,6 triệu hộ kinh doanh phi nông nghiệp và gần 500 nghìn doanh nghiệp tư nhân. Khu vực kinh tế này sử dụng 85% lao động trong nền kinh tế, đóng góp 39%-40% GDP cho đất nước. Đây thực sự là nguồn lực vô cùng to lớn, cần có cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích nhằm tăng vốn đầu tư tư nhân, đưa khu vực kinh tế này trở thành “động lực quan trọng của nền kinh tế”.

Để làm được điều đó, vai trò của “chính quyền kiến tạo” rất quan trọng.

Chỉ có chính quyền kiến tạo, phục vụ mới có thể “đánh thức” nguồn lực trong dân.
Mai Lâm
Từ khoá
Bình luận
Gõ tiếng Việt có dấu, tối thiểu 15 chữ
Thông báo