(HNM) - 0 giờ hôm nay (31-12, giờ Niu Yoóc, Mỹ), Việt Nam chính thức kết thúc vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) sau hai năm hoạt động tích cực, hiệu quả (2008-2009).
Thành công vang dội sau hai năm đảm nhận trọng trách này cũng như hai tháng đảm nhiệm cương vị Chủ tịch HĐBA (tháng 7-2008 và 10-2009) của chúng ta, không chỉ được cộng đồng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao tại các cuộc gặp cấp cao song phương cũng như đa phương, mà quan trọng hơn đây còn là những kinh nghiệm vô cùng quý báu để Việt Nam tiếp tục hoàn thành vai trò Chủ tịch ASEAN trong năm 2010, sẽ bắt đầu sau chưa đầy 24 giờ tới.
Khối công việc khổng lồ với hơn 1.500 cuộc họp (trung bình 2,5 cuộc/ngày), 113 Nghị quyết được thông qua, ra 165 Tuyên bố Chủ tịch và Tuyên bố báo chí thuộc trên 50 đề mục của chương trình nghị sự... được thực hiện, thông qua tại trụ sở Liên hợp quốc ở Niu Yoóc, cách Hà Nội từ 8 đến 12 giờ bay cho thấy vai trò và trọng trách nặng nề của Việt Nam trong hai năm qua như thế nào. Bên cạnh đó, Việt Nam còn phải tham gia, xử lý một loạt vấn đề nóng bỏng trên thế giới từ những rối ren tại Côxôvô, đến hậu quả của cuộc chiến 8 ngày khốc liệt tại Nam Ôxêtia giữa Grudia và Nga hay vấn đề hạt nhân đầy nhạy cảm của Iran và CHDCND Triều Tiên... Trong bối cảnh các quyết định tại HĐBA luôn được tiến hành khẩn trương, có khi chỉ trong 24 giờ, đòi hỏi các thành viên phải có cơ chế quyết sách kịp thời. Đây cũng là một trong những thách thức với Việt Nam khi lần đầu tiên đảm nhận trọng trách này.
Trong hai năm qua, Việt Nam đã có nhiều đóng góp hiệu quả vào công việc chung của HĐBA, cơ quan quan trọng nhất của LHQ. Đặc biệt trong hai tháng đảm nhiệm cương vị Chủ tịch HĐBA (tháng 7-2008 và 10-2009), Việt Nam đã xử lý hiệu quả các công việc chung của Hội đồng, được cộng đồng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao. Đáng chú ý là cuộc thảo luận mở ngày 5-10-2009 về chủ đề "Phụ nữ và Hòa bình - An ninh" do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Gia Khiêm chủ trì. Đây là đề mục được dư luận thế giới đặc biệt quan tâm bởi nó có ý nghĩa nhân đạo sâu sắc; qua đó nhằm đề cao trách nhiệm hàng đầu của HĐBA trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế.
Một loạt hoạt động tích cực cũng như những ý kiến đóng góp sáng tạo của Việt Nam, nhất là sự hưởng ứng nghị quyết duy trì hòa bình, an ninh quốc tế, không phổ biến và giải trừ vũ khí hạt nhân đã thể hiện được tinh thần trách nhiệm của Việt Nam trước những thách thức đối với an ninh của khu vực và trên thế giới. Phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết tại Hội nghị Thượng đỉnh LHQ lần thứ 64 tại Niu Yoóc (Mỹ) cuối tháng 9-2009 một lần nữa cho thấy, chính sách nhất quán của Việt Nam là tích cực bảo vệ hòa bình, chống chạy đua vũ trang, không phổ biến vũ khí hạt nhân. Đây không chỉ là mong muốn của Việt Nam - một quốc gia đã từng phải hy sinh biết bao xương máu để giành độc lập - mà là nỗ lực chung của tất cả những ai yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới.
Việt Nam đã mang đến diễn đàn quan trọng này tính chuyên nghiệp cao về ngoại giao, tính can đảm trong bảo vệ những nguyên tắc mà Việt Nam ủng hộ cũng như tính hiệu quả trong việc tìm kiếm các giải pháp khả thi cho những vấn đề đưa ra bàn thảo. Nhờ đó, Việt Nam đã nhận được sự đồng thuận lớn từ các nước thành viên. Điều này giải thích vì sao đích thân Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Mun đã hoan nghênh những đóng góp xây dựng của Việt Nam với tư cách Ủy viên không thường trực HĐBA LHQ nhiệm kỳ 2008-2009; thực hiện thành công các Mục tiêu Thiên niên kỷ (MDGs) và Sáng kiến "Một Liên hợp quốc" tại Việt Nam nhằm cải tổ các hoạt động phát triển của LHQ.
Được bầu làm Ủy viên không thường trực HĐBA LHQ trong bối cảnh đời sống kinh tế - xã hội thế giới bị tác động nghiêm trọng do khủng hoảng tài chính - kinh tế toàn cầu, Việt Nam cùng các thành viên HĐBA đã gặp không ít khó khăn khi giải quyết những vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, bạo lực và xung đột lan rộng ở nhiều khu vực... Những điểm nóng đó cùng với nhiều vấn đề cấp bách khác khiến cho hoạt động của HĐBA hai năm qua trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Song vượt lên tất cả, Việt Nam vẫn hoàn thành nhiệm vụ và ghi dấu ấn đậm nét trong lòng bạn bè quốc tế.
Việc hoàn thành trọng trách này không chỉ khẳng định vị thế mới của Việt Nam trên trường quốc tế, mà còn cho thấy việc triển khai có hiệu quả đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hòa hiếu "sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy" của Việt Nam. Trên nền tảng thành công và những kinh nghiệm thu được trong hai năm qua, chúng ta tin rằng Việt Nam có đầy đủ khả năng để hoàn thành nhiệm vụ của Chủ tịch ASEAN trong năm 2010.