Tướng David Petraeus.

(HNM) - Chiến trường Afghanistan vừa có sự thay đổi lớn: Tướng Stanley McChrystal, Tư lệnh Các lực lượng Mỹ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại chiến trường Afghanistan, nhân vật được kỳ vọng "làm nên chuyện" cho chiến lược mới của Mỹ tại chiến trường khốc liệt này đã phải ra đi.

Cuộc "thay ngựa giữa đường" không phải do sai lầm về chiến lược, cũng chẳng phải vì binh sĩ Mỹ và đồng minh thất bại trên chiến trường. Nó là hệ lụy sau cú "sảy miệng" của vị tướng 4 sao trên tạp chí Rolling Stone số ra mới đây liên quan đến cuộc chiến của Mỹ tại Afghanistan. Tổng thống Mỹ Barack Obama đồng thời là Tổng Tư lệnh quân đội, ngày 23-6, sau không ít do dự đã chấp thuận đơn từ chức của tướng S.McChrystal. Cùng lúc, người đứng đầu quân đội Mỹ đã trao "gậy chỉ huy" chiến trường quan trọng này cho tướng David Petraeus, hiện là Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm (CENTCOM), thay thế tướng S.McChrystal.

"Bệnh tòng khẩu nhập, họa tòng khẩu xuất", câu nói của cổ nhân hoàn toàn đúng trong trường hợp này. Một cái giá quá đắt. Theo đó, trong trả lời phỏng vấn của tạp chí Rolling Stone, vị tướng 4 sao này tuyên bố, "cảm thấy bị Đại sứ Mỹ tại Afghanistan, ông Kark Eikenberry, phản bội"; đồng thời còn cho rằng, kẻ thù chính mà viên tướng này phải đối mặt tại Afghanistan là "một số người hèn nhát trong Nhà Trắng".

Điều này dường như trái ngược với chiến lược của Tổng thống B.Obama tại Afghanistan khi đáp ứng yêu cầu tăng quân tới chiến trường Nam Á này của Tướng S.McChrystal. Giữa chiến lược và tướng tài, Tổng thống B.Obama trong trường hợp này đã không nhường khả năng lựa chọn của một người đang nắm quyền chỉ huy quân đội Mỹ cho giới quân sự. Đây cũng là lần đầu tiên Nhà Trắng của Tổng thống B.Obama thay một tướng 4 sao đang tại nhiệm. Do đó không khó hiểu khi người đứng đầu nước Mỹ nói rằng, "rất tiếc phải chấp thuận đơn từ chức của tướng McChrystal, song đó là một quyết định đúng đắn vì an ninh quốc gia của chúng ta".

Tướng S.McChrystal, người từng giữ chức Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Hỗn hợp lực lượng đặc biệt Hoa Kỳ, Giám đốc Ban Tham mưu quân đội Hoa Kỳ hẳn không dễ mắc sai lầm "chết người" đến vậy. Cách đây 1 năm (ngày 10-6-2009), khi tiếp nhận cương vị Tư lệnh Các lực lượng Mỹ và NATO tại Afghanistan, Tướng S.McChrystal đã cho rằng không có những "viên đạn thần" để đi tới thành công tại Afghanistan. Với nhận định được xem là thành thật về cuộc chiến từ năm 2001 đến nay của nước Mỹ, vị tướng 4 sao này đã thuyết phục được Washington tăng thêm 30.000 quân tới chiến trường khốc liệt này.

Do đó, tuyên bố "gây sốc" của tướng S.McChrystal hẳn có lý do. Vị tướng này luôn kiên trì đòi tăng quân để ổn định tình hình ở Afghanistan và bảo đảm Al Qaeda và các nhóm khủng bố tại đây không có chỗ đứng. Sự ra đi của Tướng S.McChrystal đã làm rõ mối nghi ngờ lâu nay về sự chia rẽ giữa quân đội và phe dân sự Mỹ trong vấn đề Afghanistan. Một trong những nội dung của bài báo là nhằm vào Đại sứ Mỹ tại Afghanistan, ông Eikenberry. Theo tướng S.McChrystal, ông Eikenberry đã dùng một văn bản nội bộ để chất vấn yêu cầu tăng quân như là một cách để bảo vệ cho chính mình trước các câu hỏi trong tương lai. Từ đó mới nảy sinh những bình luận tỏ ý coi thường một số cố vấn và các quan chức dân sự hàng đầu của Tổng thống B.Obama trong Nhà Trắng. Chấp thuận sự ra đi của vị tướng 4 sao trong bối cảnh tương lai của nền an ninh tại Afghanistan vẫn chưa rõ ràng là một quyết định khó khăn của vị Tổng Tư lệnh quân đội Mỹ nhằm san phẳng chia rẽ đang rình rập cuộc chiến nhiều toan tính tại Afghanistan.

Cuộc thay đổi nhân sự bất dắc dĩ vừa diễn ra cho thấy, Nhà Trắng không muốn thấy chiến lược sức mạnh của nước Mỹ vừa được triển khai bằng những đợt tăng quân chưa từng thấy tại Afghanistan bị làm cho chệch hướng. Lợi ích lớn về tài nguyên tại quốc gia Nam Á này vừa được công bố cũng như nhân tố địa - chiến lược vốn có đang khẳng định: dù tiếp tục có thêm bất kỳ sự "ra đi" nào đi nữa của giới chức Mỹ tại Afghanistan thì cũng chỉ nhằm duy trì bằng được ảnh hưởng của Mỹ tại đây.