Đó là thời mà Chủ tịch Fidel Castro chỉ rõ: “Tổ quốc... đang lao vào một cuộc chiến đấu vô cùng quyết liệt cho công cuộc phát triển, đồng thời gìn giữ phẩm giá sáng ngời của mình đương đầu với chính sách cấm vận của chủ nghĩa đế quốc, cộng thêm trước mắt cuộc khủng hoảng xảy ra trong phe xã hội chủ nghĩa mà đất nước ta chắc chắn sẽ đón nhận những hậu quả tiêu cực, nói rõ ra là về mặt kinh tế” (1).

Từ những năm tháng “Cuba là sự thách thức đối với dư luận không một ai dám đánh cuộc về sự tồn tại của cách mạng Cuba” (3), toàn dân Cuba có những nỗ lực phi thường để đứng vững, duy trì và phát triển sản xuất, đảm bảo cuộc sống của các tầng lớp nhân dân, giữ vững và nâng cao thế mạnh trên lĩnh vực giáo dục, y tế, từng bước phát triển sản xuất, nhập cảng, hợp tác quốc tế, du lịch... kể cả với Bắc Mỹ, đấu tranh gay gắt với chính sách cấm vận... Giáo dục, y tế chiếm đỉnh cao và phát triển rộng được xếp hạng đứng đầu thuộc thế giới thứ ba, các nước đang phát triển, thậm chí nhiều nước phát triển.

Cùng với giáo dục, y tế, văn hóa, văn học, nghệ thuật, sách báo thể dục, thể thao, du lịch đạt nhiều thành tựu đáng kinh ngạc. Hội chợ quốc tế La Havana lần thứ 22 trong tháng 11-2004 có sự tham gia của 40 nước Mỹ la-tinh, Bắc Mỹ, châu Á có Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc tham gia. Cuba ra sức xây dựng nền kinh tế tri thức và phát triển xã hội học tập.

Trong khi huy động lực lượng vật chất, tinh thần, trí tuệ của toàn xã hội phục vụ sự nghiệp cao cả để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Cuba, Đảng, Chính phủ và nhân dân Cuba không giây phút nào xem nhẹ nghĩa vụ quốc tế cổ vũ hòa bình, hữu nghị, hợp tác, giao lưu, hội nhập quốc tế và dành cho các nước thứ ba, các nước nghèo tình đoàn kết, giúp đỡ vô tư: các trường đại học của Cuba tiếp nhận sinh viên nước ngoài đến học miễn phí, năm 2004 có thêm 1.600 sinh viên từ 21 nước, có cả sinh viên Bắc Mỹ vào học năm thứ nhất của đại học y cộng với 6.925 sinh viên đã ghi tên tại trung tâm này và 21 khoa của 13 tỉnh...

Hiện Cuba đang gởi 16.000 kỹ thuật viên về sức khỏe đến nhiều nước trong thế giới thứ ba do ngân sách chính phủ đài thọ về mọi mặt. đó là những con người giàu lòng nhân ái Cuba sẵn sàng đến sống với người nghèo khổ, đến tận nơi xa xôi hẻo lánh để chữa bệnh.

Chủ tịch Fidel đã từng nêu cao niềm tự hào của đất nước Cuba: “...chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế là hai điều cao đẹp nhất trong các giá trị mà con người có khả năng sáng tạo mãi mãi hòa quyện vào lịch sử Cuba...” (2).

* * *

Với sự ra đời của nước Cộng hòa Cuba, Việt Nam có thêm một người bạn, người đồng chí đoàn kết chiến đấu kiên cường chống chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc. Cuba tin tưởng Việt Nam cùng một chiến hào bảo vệ hòa bình, độc lập dân tộc.

Tháng 12-1961 là nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên công nhận Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (MTDTGP), thành lập Ủy ban Đoàn kết với Việt Nam và để Mặt trận lập cơ quan đại diện ở La Havana, chính thức công nhận cơ quan đại diện của Mặt trận được hưởng đầy đủ quy chế ngoại giao của một đại sứ quán và lập đại sứ quán bên cạnh Ủy ban Trung ương MTDTGP trong vùng giải phóng.

Trong Quốc thư trình lên Chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ ngày 4-3-1969, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Cuba Raul Valdès Vivó trân trọng nhắc sự kiện lịch sử: “Khi ngã xuống trên đất nước Bolivia, Tư lệnh vinh quang Ernesto Che Guevara dùng máu mình để viết “Hãy tạo ra hai, ba, nhiều Việt Nam”.

Đại sứ từ đáy lòng mình nói lên quyết tâm của Cuba: “Nhân dân Việt Nam anh em đã làm rất nhiều cho các dân tộc cách mạng trên thế giới bằng xương máu và sự hy sinh của mình, có thể tin chắc tình nghĩa đoàn kết và sự ủng hộ hết lòng của chúng tôi”. Quyết tâm ấy được thể hiện đặc biệt trong lời của Chủ tịch Fidel Castro: “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình”.

Tình cảm đặc biệt của Chủ tịch Fidel Castro với Việt Nam càng thể hiện rõ hơn khi ông sang thăm Việt Nam. Ông là nguyên thủ quốc gia đầu tiên và duy nhất đi vào tuyến lửa, chính thức thăm “thủ đô” của MNVN giải phóng, thể hiện biết bao ân tình và để lại trong lòng quân dân vùng giải phóng miền Nam cùng với Quảng Bình anh hùng biết bao kỷ niệm không phai mờ.

* * *

Kết thúc bài viết này, tôi xin trân trọng ghi lại lời của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh phát biểu trong mít tinh đoàn kết với VN tại thủ đô La Habana: “Chúng ta hãy cùng nhau gìn giữ tài sản quý báu là tình hữu nghị trong sáng Việt Nam - Cuba, làm cho mối tình sắt son đó mãi mãi tỏa sáng”.

——————

1,2) Diễn văn đọc ngày 7-12-1989 tại La Havana trong buổi lễ an táng hài cốt của các liệt sĩ Cuba đã hy sinh khi làm nghĩa vụ quốc tế quân sự và dân sự ở Ăng-gô-la, Ê-ti-ô-pi và những nước khác (Nhà XB José Mati - Cuba 1989).
3) F.Castro trả lời phỏng vấn của Olivier Stone (Paris, Match cuối tháng 9-2003). 

Theo SGGP