Đúng ngày này, cách đây tròn 65 năm - ngày 19-8-1945 - dưới sự lãnh đạo của Đảng, toàn thể nhân dân Việt Nam đã nhất tề đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền.

Đánh giá ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Tám, trong Tuyên ngôn Độc lập đọc tại Quảng trường Ba Đình ngày 2-9, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào mà giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: Lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa, một đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc". Cách mạng Tháng Tám là một sự kiện vĩ đại, mở ra một bước ngoặt lớn và ghi thêm vào lịch sử dân tộc những trang chói lọi.
 

Quân và dân Hà Nội chiếm Phủ Khâm sai ngày 19-8-1945.  Ảnh: tư liệu

65 năm đã trôi qua, nhưng những bài học quý báu của cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc xây dựng, phát triển Thủ đô và đất nước hôm nay. Đó là bài học chớp thời cơ. Ngay trong đêm 13-8-1945, Ủy ban Khởi nghĩa ra Quân lệnh số 1. Bác Hồ đã khẳng định: "Lúc này, thời cơ thắng lợi đã tới, dù phải hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn, cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập". Lịch sử đã chứng minh rằng, Tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân, không thể lấy thời điểm nào khác ngoài thời điểm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng đã chọn.

Đó là bài học về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong những ngày Tháng Tám sục sôi cách mạng, trước sự chuyển biến mau lẹ của tình hình trong nước và thế giới có lợi cho cách mạng Việt Nam, đứng trước thời cơ ngàn năm có một để giành chính quyền, Đảng ta đã có những quyết định quan trọng: Triệu tập Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng từ ngày 13 đến 15-8-1945 và Đại hội quốc dân ngày 16-8-1945 tại Tân Trào; phát động toàn dân Tổng khởi nghĩa! Nghe theo tiếng gọi của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, hàng chục triệu đồng bào trong cả nước đã nhất tề đứng dậy tiến hành các cuộc biểu tình, mít tinh, vũ trang thị uy, chiếm công sở của địch, xóa bỏ hệ thống cai trị của chế độ cũ, khởi nghĩa giành chính quyền cách mạng. Cách mạng Tháng Tám là biểu tượng tuyệt vời của sức mạnh Việt Nam, của tinh thần, bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam.

Đó là bài học về xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, xây dựng niềm tin cho quần chúng vào sự thắng lợi tất yếu của cách mạng. Khi Cách mạng Tháng Tám nổ ra, Đảng ta chỉ có khoảng 5.000 đảng viên, thế nhưng mỗi chi, đảng bộ, mỗi cán bộ, đảng viên đã dũng cảm đi đầu làm gương để quần chúng noi theo. Bí quyết của thành công chính là ở chỗ Đảng tạo được niềm tin tuyệt đối vào lý tưởng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, mọi đảng viên đều tạo được niềm tin về sự hy sinh, đạo đức trong sáng của mình đối với quần chúng - không có niềm tin đó thì cách mạng không thể thành công.

Năm nay, kỷ niệm 65 năm Cách mạng Tháng Tám thành công cũng là dịp Hà Nội cùng các địa phương khác trong cả nước đang nỗ lực thi đua hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ của giai đoạn 2005 - 2010. Nhìn lại chặng đường 5 năm qua, vượt lên bao khó khăn, thử thách, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, thống nhất, hăng hái trong lao động, sản xuất và đã đạt được các thành tựu rất quan trọng. Các cấp, ngành của thành phố đã tập trung lãnh đạo, tổ chức thực hiện tốt Kết luận của Hội nghị Trung ương 6 (khóa X), Nghị quyết số 15 của Quốc hội (khóa XII) và 9 chương trình công tác lớn của Thành ủy; 5 nhiệm vụ trọng tâm và 2 khâu đột phá của thành phố, đạt và vượt chỉ tiêu Đại hội XIV của Đảng bộ đề ra. Kinh tế tiếp tục tăng trưởng khá (trên 10,4%/năm); đời sống của cán bộ công chức và người dân được cải thiện; văn hóa - xã hội có chuyển biến tiến bộ; công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị được tăng cường, an ninh chính trị được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm; quan hệ hợp tác, đối ngoại của Thủ đô được mở rộng...

Từ nay đến Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội thời gian không còn nhiều, công việc trước mắt còn bộn bề, thế nhưng nếu biết phát huy và vận dụng có hiệu quả giá trị vô cùng to lớn từ những bài học của Cách mạng Tháng Tám: Bài học về chớp thời cơ; bài học về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân; bài học về xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, chắc chắn Hà Nội sẽ đẩy nhanh được tiến độ thi công các công trình, dự án trọng điểm, bảo đảm hoàn thành đúng kế hoạch và có chất lượng, thiết thực phục vụ phát triển KT-XH và đời sống nhân dân Thủ đô; tổ chức thành công Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, để lại ấn tượng sâu sắc, góp phần nâng cao vị thế, uy tín Thủ đô Hà Nội trong lòng nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế.