Các nhà khảo cổ Anh tin rằng họ vừa phát hiện nghĩa trang đấu sĩ La Mã còn nguyên vẹn.

Tranh minh họa một trận đấu của đấu sĩ La Mã. Ảnh: military-art.com.

AFP đưa tin các chuyên gia thuộc Quỹ Khảo cổ York đào được 80 bộ xương có niên đại từ thế kỷ 1 tới 4 sau Công nguyên ở thành phố York, Anh. Những bộ xương này có nhiều chấn thương mạnh mà các đấu sĩ La Mã thường gặp trong những trận đấu.

Kết quả phân tích pháp y cho thấy phần lớn bộ xương là nam giới có ngoại hình lực lưỡng và chiều cao trên mức trung bình. Có vẻ như họ được chôn cất theo nghi thức tôn nghiêm, thể hiện sự kính trọng của những người sống đối với họ.

Đấu sĩ La Mã là những võ sĩ được đào tạo để tham gia những trận đấu mua vui trước đám đông. Đối thủ của họ là người hoặc những con thú dữ như hổ, sư tử.

Trên một trong những bộ xương tại York các chuyên gia gia phát hiện nhiều vết cắn – dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy người chết là đấu sĩ. “Đó là vết cắn của một con thú ăn thịt lớn, như sư tử, hổ hoặc gấu. Người chết đã bị cắn trong một trận đấu”, Kurt Hunter-Mann, trưởng nhóm chuyên gia khảo cổ, nói.

Nhiều bộ xương có một cánh tay to và khỏe hơn cánh tay còn lại. Điều đó cho thấy họ thường xuyên sử dụng một vũ khí ở cánh tay khỏe hơn. “Sự bất đối xứng của hai cánh tay là kết quả của việc các đấu sĩ được huấn luyện từ khi còn ở độ tuổi thiếu niên. Các tài liệu lịch sử từ thời La Mã cũng ghi nhận một bộ phận đấu sĩ bước vào nghề từ khi rất trẻ”, Hunter-Mann giải thích.

Mặc dù vậy, Hunter-Mann vẫn tỏ ra thận trọng với chứng cứ. “Giả thuyết hàng đầu của chúng tôi ở thời điểm hiện tại là những bộ xương thuộc về các đấu sĩ La Mã. Nhưng quá trình nghiên cứu vẫn tiếp tục và do đó chúng tôi phải để ngỏ các khả năng khác”, ông phát biểu.

Người ta phát hiện đấu trường La Mã tại nhiều nơi trên nước Anh, nhưng chưa ai tìm thấy bằng chứng về sự tồn tại của đấu trường La Mã tại York.

Nhóm nghiên cứu cũng nghĩ đến khả năng các bộ xương thuộc về binh lính, nhưng điều khiến họ băn khoăn là việc có nhiều bộ xương mất đầu. Nhiều đấu sĩ mất đầu trong các trận đấu thời trung cổ.

Một giả thuyết khác: Những người chết là tội phạm bị xử tử bằng hình thức chặt đầu. Nhưng Hunter-Mann khẳng định tội phạm không được chôn cất theo nghi thức tôn nghiêm như những bộ xương tại York.

Các nhà nhân chủng học của Đại học Central Lancashire, Anh sẽ tiếp tục nghiên cứu các bộ xương. “Không có bất kỳ nghĩa trang dành cho đấu sĩ La Mã nào trên thế giới được bảo tồn tốt như nghĩa trang tại York. Đây là một phát hiện có tầm quan trọng ở tầm cỡ quốc tế”, Michael Wysocki, một chuyên gia về nhân chủng học pháp y của Đại học Central Lancashire, nhận xét.