(HNM) - Thiếu lao động đã qua đào tạo, có tay nghề cao - thừa lao động phổ thông là tình trạng kéo dài nhiều năm nay. Tuy nhiên, một nghịch lý mới đã xuất hiện: Doanh nghiệp thiếu ngay cả lao động giản đơn.
Hiện cả nước có 118 khu công nghiệp (KCN) đang hoạt động. Đã sắp hết quý I nhưng doanh nghiệp tại các KCN, khu chế xuất vẫn đang trong tình trạng "ngứa con mắt bên phải, đỏ con mắt bên trái" tìm lao động. Kết quả khảo sát khoảng 90 doanh nghiệp tham gia sàn giao dịch việc làm Hà Nội ngày 10-3 cho thấy, dù cần tuyển 3.500 lao động nhưng chỉ thu hút được 390 lao động. Một công ty may cho biết, cần 300-500 lao động phổ thông nhưng mới tuyển được hơn 200 người...
Hàng loạt doanh nghiệp khác đang trong tình trạng đôn đáo tìm công nhân. Nhiều cán bộ phụ trách nhân sự than thở: "Chưa bao giờ tuyển lao động lại khó như thời điểm này".
Tại thành phố Hồ Chí Minh, các doanh nghiệp được dự báo thiếu khoảng 50.000 lao động, phần lớn là doanh nghiệp dệt, may, da giày... những ngành nghề vốn không đòi hỏi lao động có tay nghề. Sự thể đến mức có doanh nghiệp đã đánh tiếng xin nhập khẩu lao động phổ thông từ Lào và Philippin.
Đây là điều chưa từng có ở Việt Nam.
Nói chung là như vậy...
Lý do không có gì khó hiểu. Kết quả khảo sát đời sống của công nhân trong các doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam cho thấy, công nhân chỉ sống trong những phòng trọ ọp ẹp, có phòng được cải tạo sơ sài từ... chuồng lợn, đời sống văn hóa - tinh thần hết sức nghèo nàn khi phần lớn có thu nhập không quá 1,5 triệu đồng/tháng.
Trên thực tế, liên tục thấy nhiều doanh nghiệp tăng ca; liên tục thấy doanh nghiệp ăn quỵt tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; liên tục thấy các vụ "người của doanh nghiệp" lăng mạ, hành hung công nhân... Theo một khảo sát khác, ở các ngành dệt may, công nhân có mức lương trung bình 1,43 triệu đồng/người/tháng, da giày: 1,38 triệu đồng, tái chế: 0,98 triệu đồng... Như vậy, hầu hết sống dưới ngưỡng nghèo đói năm 2008 của UNDP (1,5 USD/ngày/người).
Lương thấp, điều kiện làm việc vất vả, ăn uống kham khổ, chưa kể nhiều khi bị đánh đập, sỉ nhục... công nhân liệu có yên ổn làm việc?