(HNM) - Gói kích thích kinh tế trị giá khoảng 8 tỷ USD đã được Chính phủ thực hiện trong 2 năm 2008 và 2009 thông qua các hình thức: giãn, giảm, miễn thuế và hỗ trợ lãi suất (HTLS) cho doanh nghiệp (DN)... Chính sách kích thích kinh tế đã góp phần quan trọng giúp kinh tế nước ta vượt qua khó khăn trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Trao đổi với PV Báo Hànộimới, GS-TS Vương Đình Huệ, Tổng Kiểm toán Nhà nước (KTNN) cho biết, cơ quan này đang kiểm toán nhằm đánh giá hiệu quả của các gói kích thích kinh tế.

- Theo kế hoạch của KTNN, trong năm 2010 sẽ kiểm toán các gói kích thích kinh tế mà Chính phủ đã thực hiện trong năm 2008-2009. Ông có thể cho biết thêm về chương trình này?
 

Kiểm toán để đánh giá hiệu quả thực của các gói kích cầu kinh tế đã triển khai.
    Ảnh: Linh Tâm

- Trên thực tế, các gói kích thích kinh tế trị giá khoảng 8 tỷ USD được đưa ra đúng thời điểm nên đã tạo ra hiệu quả rõ rệt và được các chuyên gia kinh tế đánh giá cao. Tuy nhiên, việc triển khai các chính sách sẽ bộc lộ một số thiếu sót. Mục tiêu của KTNN là phải chứng minh được hiệu quả của từng gói kích thích kinh tế. Mặt khác, KTNN cũng đánh giá việc các bộ, ngành hướng dẫn các văn bản, chính sách có phù hợp với Nghị quyết 30 của Chính phủ hay không.

Theo hướng đó, KTNN tập trung đánh giá 3 lĩnh vực. Thứ nhất, kiểm toán chuyên đề về huy động, quản lý và sử dụng trái phiếu chính phủ trong 3 năm gần đây; trong đó tập trung kiểm toán năm 2009, khi chúng ta sử dụng gói kích thích kinh tế bằng trái phiếu chính phủ. Thứ hai, tập trung kiểm toán việc thực thi gói HTLS (trị giá khoảng 17.000 tỷ đồng). Thứ ba, tập trung đánh giá gói miễn, giảm, giãn thuế (trị giá khoảng 28.000 tỷ đồng).

Dự kiến mỗi cuộc kiểm toán cần 60-90 ngày. Đến nay, gói miễn, giảm, giãn thuế đã triển khai được một phần và dự kiến đến quý III mới hoàn thành. Với các gói HTLS và quản lý sử dụng trái phiếu CP, dự kiến trong quý III sẽ tiến hành kiểm toán.

- KTNN sẽ sử dụng công cụ gì để giám sát và đánh giá hiệu quả của các gói kích thích kinh tế ?

- Chúng tôi đã nghiên cứu và có những biện pháp kiểm toán phù hợp. Công cụ có nhiều, nhưng tất cả đều chung một nguyên tắc là không chỉ kiểm toán ở tổ chức cung cấp mà còn kiểm toán cả đơn vị thụ hưởng. Việc kiểm tra xem các đơn vị sử dụng gói HTLS vào mục đích gì cũng được tiến hành.

Trong gói HTLS, rủi ro luôn hiện hữu. Ngay từ đầu, các ngân hàng thương mại đã tăng cường kiểm tra, giám sát việc vay vốn. Qua kiểm toán chúng ta không chỉ chứng minh được hiệu quả thực tế của gói kích thích kinh tế mà còn có thể phát hiện ra những bất cập hay thiếu sót trong quá trình triển khai. Đơn vị nào sử dụng gói kích thích sai mục đích sẽ phải hoàn trả lại cho ngân sách Nhà nước; đồng thời sẽ xem xét trách nhiệm đối với tổ chức tín dụng, ngân hàng và bản thân đơn vị có sai phạm.

- Như vậy, khối lượng công việc của KTNN từ nay đến cuối năm rất lớn, vậy KTNN sẽ làm gì để bảo đảm chất lượng kiểm toán và hoàn thành khối lượng công việc đồ sộ này?

- Vấn đề nhân sự phục vụ chuyên đề đánh giá các gói kích thích kinh tế đã được KTNN cân nhắc từ khi xây dựng chương trình kiểm toán năm 2010. Theo tính toán, toàn bộ khối lượng kiểm toán của năm nay của KTNN chỉ tăng 10-15% so với năm 2009. Mỗi đơn vị kiểm toán chuyên ngành và khu vực đều đã xây dựng kế hoạch chi tiết và được lãnh đạo KTNN phê duyệt, chậm nhất đến ngày 15-12, tất cả các cuộc kiểm toán thuộc trách nhiệm của chúng tôi sẽ hoàn thành. Hết tháng 1-2011, KTNN sẽ phát hành các báo cáo kiểm toán theo quy định của pháp luật.

- KTNN đang đóng vai trò hậu kiểm việc sử dụng ngân sách Nhà nước, vậy đơn vị nào làm công tác hậu kiểm đối với KTNN?

- Trong quá trình hoạt động, KTNN phải gương mẫu trong việc sử dụng tài sản nhà nước, cũng như chi tiêu ngân sách. Do vậy, các quy chế về chi tiêu nội bộ của KTNN đến nay đã hoàn thiện. Hằng năm, một đơn vị độc lập sẽ kiểm toán toàn bộ các đầu mối sử dụng ngân sách và đánh giá các dự án đầu tư công của KTNN. Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng thẩm tra, thẩm định báo cáo quyết toán hằng năm của KTNN. Trong trường hợp cần thiết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thể chỉ định một công ty kiểm toán độc lập kiểm toán lại toàn bộ hoạt động và kinh phí sử dụng của KTNN một cách minh bạch.

- Xin cảm ơn ông.