Quyết liệt hành động để không phải trả giá
(HNM) - Làm thế nào để nâng cao nhận thức cho thanh niên về biến đổi khí hậu (BĐKH)? Thanh niên tình nguyện phải có trách nhiệm tạo ra cũng như phát triển mối liên kết cộng đồng như thế nào? Trách nhiệm của Hội LHTN Việt Nam trong xây dựng các cơ chế, kế hoạch hợp tác cụ thể với các ngành ra sao? Đó là nội dung diễn đàn "Xây dựng chương trình hành động thanh niên ứng phó với BĐKH" vừa được TƯ Hội LHTN Việt Nam phối hợp với Cục Khí tượng thủy văn và BĐKH (Bộ Tài nguyên và Môi trường) và Hiệp hội Làng nghề truyền thống Việt Nam tổ chức.
.jpg) |
| Thanh niên thị trấn Kim Bài, huyện Thanh Oai tham gia làm vệ sinh môi trường. Ảnh: Thái Hiền |
Thanh niên đi đầu tham gia vào việc khó
Hiện nay, tình trạng ô nhiễm môi trường, trái đất nóng lên, nước biển dâng và khí hậu biến đổi đang là vấn đề "nóng" được cả thế giới quan tâm. Hiện tượng lũ lụt, hạn hán, triều cường đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn của con người và cả nền kinh tế. Với hơn 3.000km bờ biển, Việt Nam là quốc gia chịu nhiều ảnh hưởng trực tiếp trước sự biến đổi khí hậu. Những dấu hiệu thường thấy đó là lượng mưa thất thường và luôn biến đổi; nhiệt độ tăng cao hơn; tần suất và cường độ của những đợt bão lũ, triều cường tăng đột biến; dịch bệnh xuất hiện và lan nhanh; nguy cơ cháy rừng… Theo giới chuyên gia, trước những hậu quả nghiêm trọng của BĐKH, nếu không điều chỉnh kịp thời, đất nước sẽ ngày càng ngập sâu vào "món nợ sinh thái". Phát triển không bền vững chắc chắn các thế hệ mai sau sẽ là người phải trả giá.
Ứng phó với BĐKH là một vấn đề vừa mới, vừa khó, mang tính liên ngành, liên vùng, liên quốc gia. Mặc dù tháng 7-2009, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có hướng dẫn gửi các bộ, ngành, địa phương để xây dựng kế hoạch hành động ứng phó với BĐKH và các ngành đã có nhiều đề xuất, song chưa đáp ứng được mục tiêu của Chương trình quốc gia về ứng phó với BĐKH. Yêu cầu đặt ra trong giai đoạn khởi động chương trình là đánh giá được tác động của BĐKH đến các lĩnh vực, các khu vực nhạy cảm; đưa ra được các vấn đề ưu tiên và đề xuất được các dự án thích ứng với BĐKH để triển khai; đồng thời cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về vấn đề này.
Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam Nguyễn Phước Lộc khẳng định, thế hệ trẻ sẽ có vai trò vô cùng quan trọng trong việc truyền thông, nâng cao nhận thức về BĐKH, tuổi trẻ có nhiều cơ hội tiếp cận với khoa học công nghệ hiện đại, có khả năng ứng dụng các tiến bộ khoa học để giải quyết bài toán ứng phó với BĐKH. Chẳng hạn ứng dụng công nghệ chuyển nước mặn từ biển thành nước ngọt phục vụ người dân vùng ven biển trong điều kiện hạn hán liên tục gia tăng hoặc nghiên cứu các giống cây trồng, đặc biệt là cây lúa thích ứng với điều kiện ngập mặn do nước biển dâng… Để tham gia vào chương trình đạt hiệu quả, trước hết, Hội sẽ xây dựng các chương trình đề án vận động thanh niên bảo vệ môi trường; xây dựng các đội thanh niên tình nguyện chuyên hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Vấn đề này khó cũng phải làm.
Xung kích, sáng tạo, bảo vệ môi trường
Phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ, trong thời gian vừa qua, cùng với các cấp, các ngành, Hội LHTN Việt Nam đã thể hiện vai trò tích cực trong các hoạt động bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, nhiều chương trình, hoạt động đem lại hiệu quả cao và được cộng đồng xã hội, ghi nhận như Chương trình "bảo vệ dòng sông quê hương"; các công trình, phần việc thanh niên vì môi trường; các đội thanh niên tình nguyện tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu. Đặc biệt, trong mùa hè tình nguyện 2010, gần 200 sinh viên tình nguyện Thủ đô đã tham gia trồng rừng tại tỉnh Lai Châu - đây được xem như một công trình thanh niên tình nguyện mang dấu ấn, góp phần vào ứng phó với BĐKH. Trong thời gian hoạt động tại Lai Châu, đội tình nguyện giúp người dân địa phương trồng rừng đầu nguồn phủ xanh đồi trọc, thu hoạch nông, lâm sản, trồng cây công nghiệp, đặc biệt là cây cao su.
Nhận thức được ý nghĩa của việc nghiên cứu ứng dụng khoa học trong hoạt động bảo vệ môi trường, Bùi Hùng Thắng, cán bộ Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang thực hiện đề tài nghiên cứu ứng dụng vật liệu cácbon nanô trong pin và ắcquy có dung lượng cao, với mong muốn ứng dụng trong động cơ điện, qua đó góp phần vào việc hạn chế khí thải độc hại từ động cơ chạy bằng xăng dầu, bảo vệ môi trường. Bùi Hùng Thắng chia sẻ: "Hiện nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học công nghệ được ứng dụng rộng rãi góp phần trong việc bảo vệ môi trường và bảo vệ sức khỏe con người. Chẳng hạn như khẩu trang nanô bạc giúp diệt khuẩn, khẩu trang hoạt tính hấp thụ các chất độc hại, các thiết bị lọc để loại bỏ chất độc trong nước nhằm bảo vệ sức khỏe cho con người. Hay như các tấm lọc trong các ống khói xe ô tô, xe máy giúp phân hủy khí độc hại thải ra từ động cơ và bảo vệ môi trường... Tôi mong muốn Nhà nước sẽ có nhiều chính sách ưu tiên trong thực hiện các dự án khoa học nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường".
Với quyết tâm cao, Hội LHTN xác định tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với BĐKH là một nội dung trọng tâm trong hoạt động của mình, góp phần tạo ra sự phát triển toàn diện, bền vững, tiếp tục khẳng định tính xung kích, đi đầu của thanh niên.