Nơi đông đúc, chỗ đìu hiu

Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, sau khi mức điểm sàn và điểm trúng tuyển của các trường được công bố, các trường ĐH vẫn còn thiếu gần 70.000 chỉ tiêu. Đây thực sự là cơ hội quý báu cho những thí sinh trượt NV1. Tuy nhiên, cơ hội cho NV2 lại không đồng đều giữa các khối. Cụ thể, khối A có 120.518 thí sinh trúng tuyển NV1, còn thiếu 37.497 thí sinh và vẫn còn thừa 89.165 thí sinh điểm trên sàn có cơ hội được xét tuyển NV2. Khối B có 84.846 thí sinh trúng tuyển NV1, còn thiếu 5.939 thí sinh để đủ chỉ tiêu của các trường song lại thừa tới khoảng 50.000 thí sinh đạt điểm trên mức sàn. Khối C có 18.196 thí sinh trúng tuyển NV1, còn thiếu 6.552 thí sinh trúng tuyển NV1 và thừa 13.423 thí sinh có điểm trên sàn. Khối D có 34.037 thí sinh trúng tuyển NV1, còn thiếu 18.923 thí sinh trúng tuyển NV1 và thừa 30.891 thí sinh trên điểm sàn.

Những con số trên cho thấy, về tỷ lệ cơ hội, các thí sinh khối A, C và D tương đương nhau trong khi thí sinh khối B phải "chiến đấu" kịch liệt hơn nhiều (số thí sinh trên điểm sàn gần gấp 10 lần số chỉ tiêu còn lại). Bên cạnh đó, các trường thi khối B dành nhiều chỉ tiêu cho NV2 trong kỳ tuyển sinh năm 2009 như ĐH Y Hà Nội, ĐH Y Hải Phòng, ĐH Y tế công cộng, ĐH Kỹ thuật Y tế Hải Dương thì năm nay không có chỉ tiêu NV2 nữa. Năm nay, trong khối các trường y dược chỉ còn Trường ĐH Điều dưỡng Nam Định còn 50 chỉ tiêu NV2, ĐH Y Dược thuộc ĐH Thái Nguyên còn 33 chỉ tiêu hệ CĐ, Trường ĐH Thăng Long có tuyển NV2 khối B cho các ngành Điều dưỡng và Y tế công cộng.

Tình trạng "nước chảy chỗ trũng" vẫn xảy ra khi một số trường có điểm trúng tuyển cao vượt hẳn so với mặt bằng chung. Trường ĐH Ngoại thương có ngành điểm chuẩn tới 26 như ngành Kinh tế đối ngoại. Điểm sàn xét tuyển NV1 vào ĐH Ngoại thương khối A năm nay là 24 điểm, khối D 22 điểm. Trường ĐH Kinh tế quốc dân cũng lấy điểm chuẩn 26 cho ngành Kiểm toán, còn điểm sàn xét tuyển NV1 là 21 điểm, bảy ngành có điểm chuẩn từ 22 trở lên. Như vậy, hiển nhiên là có nhiều thí sinh phải ngậm ngùi do có điểm thi cao nhưng vẫn không trúng tuyển NV1. Trong khi đó, có rất nhiều trường chỉ lấy điểm trúng tuyển bằng điểm sàn mà vẫn lo không tuyển đủ chỉ tiêu.

Nhiều nhưng không dễ tuyển

Mặc dù chỉ tiêu xét tuyển NV2 năm nay khá lớn song nhiều khả năng cũng như những năm trước, thí sinh sẽ chỉ tập trung đăng ký xét tuyển vào một số ngành, khiến cho nhiều ngành khác vẫn chật vật dù được ưu tiên chỉ tiêu NV2.

Cũng như mọi năm, ngành Khí tượng - Thủy văn - Hải dương học là ngành khó tuyển của Trường ĐH KHTN thuộc ĐH Quốc gia Hà Nội. Năm nay NV2 vào ngành này cao nhất trường với 90 chỉ tiêu, (năm 2009 là 65 chỉ tiêu). Song việc tuyển sinh vào ngành này vẫn rất khó khăn. Cùng cảnh ngộ là các ngành Khoa học đất, Địa chất, Địa lý.

Đặc biệt, Trường ĐH Bách khoa Hà Nội năm nay có tới 500 chỉ tiêu NV2 hệ ĐH (trong khi 2 năm vừa qua trường không xét tuyển NV2), trong đó có 200 chỉ tiêu cho hệ đào tạo cử nhân công nghệ với điểm xét tuyển chỉ từ 15. Đó là các ngành Cơ khí - Cơ điện tử - Nhiệt lạnh, Điện - Điều khiển tự động hóa - Điện tử viễn thông - Công nghệ thông tin, Hóa sinh - Thực phẩm. Trường ĐH Mỏ - Địa chất có tới gần 1.300 chỉ tiêu NV2 cả hệ ĐH và CĐ. Học viện Công nghệ bưu chính - viễn thông cơ sở phía Bắc còn tới 1.060 chỉ tiêu NV2 khối A...

Năm nay, Trường ĐH Nông nghiệp I có nhiều ngành có điểm chuẩn chỉ bằng mức điểm sàn. Trưởng phòng Đào tạo Lê Bá Hòa cho biết: "Trường còn 9 ngành ĐH và 4 ngành CĐ thiếu chỉ tiêu và sẽ xét tuyển 760 chỉ tiêu NV2. Nếu vẫn không đủ, trường sẽ xét tuyển NV3".  Trên thực tế, năm 2009 trường đã phải dành tới 560 chỉ tiêu NV3 cho 10 ngành học, trong đó khó tuyển nhất là những ngành kỹ thuật, chăn nuôi, khoa học đất...

Với mặt bằng điểm thi thấp như năm nay, trường công đã không dễ tuyển, các trường ngoài công lập và các trường không tổ chức thi lại càng lo ngại về nguồn tuyển. Nhiều trường xác định nguồn tuyển chính là từ NV2, 3, bởi số thí sinh trúng tuyển NV1 những năm trước không vượt quá 10% chỉ tiêu. Nhiều trường xét tuyển cả nghìn chỉ tiêu chỉ với mức điểm sàn. Với mức điểm sàn khống chế, các trường ĐH vùng đặc biệt gặp khó khăn trong tuyển chỉ tiêu NV2. ĐH Quảng Bình cho biết chỉ có hơn 500 thí sinh đăng ký thi ở NV1 và số trúng tuyển không nhiều, nên trường có khoảng 2.000 chỉ tiêu ở NV2. Việc tuyển không đủ chỉ tiêu với trường là nguy cơ hiện hữu. Trường đang có phương án truyền thông tuyển sinh cả ở các tỉnh khác và đề nghị Bộ cho giãn cách khu vực từ 0,5 đến 2 điểm, còn đối tượng cố định là 1 điểm. Nếu ngành nào vẫn không đủ thí sinh để tổ chức đào tạo thì sẽ thỏa thuận với thí sinh chuyển sang học ngành khác. Hiện, một số trường đang đưa ra nhiều chính sách để thu hút thí sinh. Ông Huỳnh Hữu Tuệ, Hiệu trưởng ĐH Dân lập Quốc tế Bắc Hà cho biết, nhà trường sẽ dành nhiều suất học bổng cho những thí sinh trúng tuyển vào trường với số điểm cao. Với gần 700 chỉ tiêu NV2, NV3 hệ ĐH, CĐ, trường dự kiến sẽ tuyển được khoảng 400 sinh viên.

Điểm xét tuyển, số lượng chỉ tiêu đã phần nào cho thấy công tác hướng nghiệp vẫn còn một quãng đường dài để có thể đưa thí sinh đến với những ngành nghề không "hot" nhưng xã hội rất cần.