1. Không đội bóng nào sở hữu một chuỗi thành tích chói sáng như ĐT Hà Lan. Trở lại với trận chung kết Cúp Thế giới sau 32 năm đợi chờ đằng đẵng, tinh thần thi đấu của họ đang được kích thích bằng một liều doping vô giá: Lòng tự tin, thứ được tạo nên từ chuỗi toàn thắng liên tiếp kể từ vòng loại.

Hơn thế, lần này "những người Hà Lan bay" sẽ không phải đối mặt với đội bóng chủ nhà trong trận cuối như hai trận thua tức tưởi trước các đối thủ Tây Đức và Argentina. Nỗi ám ảnh từ những năm 1970 đã lùi xa. Cả đất nước Vùng Thấp đang đợi chờ giây phút vinh quang lịch sử, để bù đắp cho những tiếc nuối vô bờ trong quá khứ.

Nhưng chiều sâu tiềm lực của ĐT Hà Lan có lẽ cũng chưa thể so sánh với ĐT Tây Ban Nha. ĐKVĐ châu Âu dường như còn đáng sợ hơn so với chính họ hai năm trước. Họ sở hữu một sự gắn kết và sức mạnh thống nhất, với kết cấu chủ chốt là số đông các cầu thủ đến từ FC Barcelona, những người "nhắm mắt cũng có thể phối hợp với nhau". Lực lượng dự bị của họ cũng thật sự hùng hậu với những cái tên được cả châu Âu thèm muốn: Fabregas, David Silva, Navas… và thậm chí là Fernando Torres.

Tây Ban Nha đang hướng đến con đường vinh quang của ĐT Tây Đức: Vô địch châu Âu năm 1972, VĐTG năm 1974. Lần đầu tiên các chàng Matador tới gần chiếc cúp vàng đến vậy. Một cơ hội lịch sử, một sứ mệnh lịch sử.

2. Hy vọng càng lớn lao và cháy bỏng thì áp lực càng trở nên nặng nề, thứ sức ép có thể quật ngã bất cứ đội bóng nào. Sức tiến công hủy diệt của ĐT Argentina, tiềm lực khủng khiếp của ĐT Brazil hay sự trẻ trung và sung mãn của ĐT Đức đều đã được đưa lên tận mây xanh. Song đánh mất chính mình trong nghịch cảnh, kẻ trước người sau, những ứng cử viên vô địch đó đều đã bị hất văng ra khỏi đường đua danh vọng. Dưới chân ngọn nến là bóng tối và phía sau những ánh hào quang chiến thắng là thứ vũng lầy cạm bẫy đáng sợ của phù hoa.

Nhìn vào những tấm gương thất bại đó, một hồi chuông cảnh tỉnh đã được tiền vệ Xabi Alonso của ĐT Tây Ban Nha gióng lên: "Chỉ một trận đấu tồi tệ thôi là trắng tay, World Cup là như vậy. Đó là sự cảnh báo đối với chúng ta trước khi bước vào trận chung kết".

Và HLV Del Bosque cũng khẳng định: "Chúng tôi sẽ không trở nên mù quáng bởi thành công. Không được phép khoác lác và ngạo mạn. Chiến thắng cũng sẽ trở nên vĩ đại hơn với tầm vóc của đối thủ".

3. Del Bosque đã hết sức cố gắng giữ đôi chân của các học trò ở lại trên mặt đất, bởi vọng lại từ bên kia chiến tuyến, người ta cũng đã thấy huyền thoại bóng đá Hà Lan Johan Cruyff tung ra những lời khen ngợi đầy nọc độc, những ngọn "đòn gió" hiểm hóc: "Tây Ban Nha hiện đang là ứng cử viên sáng giá nhất. ĐT Đức đã chơi một trận xuất sắc đủ để đánh bại bất cứ đối thủ nào, ngoại trừ Tây Ban Nha".

Brazil cũng đã được khen tặng như thế và sau khi trình diễn 45 phút mẫu mực xứng đáng được ghi vào sách giáo khoa bóng đá, đội bóng 5 lần VĐTG đã sụp đổ bởi những phút lóe sáng của các cá nhân bên phía đội tuyển áo da cam, với bàn tay giúp đỡ của Thần May mắn. Không có gì chắc chắn là lối chơi tiến công huyền hoặc của ĐT Tây Ban Nha sẽ vẫn được duy trì, nếu tự họ đánh mất sự vững vàng trong tâm lý, điều còn quan trọng hơn mọi tính toán chiến thuật. Đó cũng sẽ là thử thách quyết định đối với chính giấc mơ chinh phục của các cầu thủ Hà Lan.