Những kinh nghiệm chấm thi
Theo ông Trần Văn Nghĩa, Cục phó Cục Khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục, Bộ GD-ĐT, nhìn chung, trong việc chấm thi, các trường vẫn thực hiện nghiêm túc theo Quy chế tuyển sinh ĐH, CĐ. Để thực hiện tốt công tác chấm thi cho kỳ thi năm nay, những kinh nghiệm rút ra trong kỳ thi năm 2009 là rất cần thiết. Năm ngoái, các đoàn kiểm tra của Bộ đã kịp thời phát hiện và yêu cầu các hội đồng tuyển sinh khắc phục những sai sót, vi phạm quy chế tuyển sinh trong chấm thi như: Không tổ chức chấm 2 vòng độc lập tại 2 phòng chấm riêng biệt; cán bộ chấm thi lần 1 vừa chấm trực tiếp vào bài làm của thí sinh, để lại ký hiệu, bút tích trên bài làm của thí sinh, vừa cho điểm trên phiếu chấm. Có cán bộ chấm thi sửa điểm bài thi nhưng không ký xác nhận. Việc giao nhận túi bài thi giữa tổ thư ký chấm thi với các trưởng môn chấm không tổ chức bốc thăm mà giao trực tiếp túi bài thi cho bộ môn cán bộ chấm thi… (Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, Trường ĐH Y Dược thành phố Hồ Chí Minh, Học viện Hành chính Quốc gia…).

Để khắc phục những hạn chế từ các kỳ tuyển sinh trước, ông Trần Văn Nghĩa cho biết, trước tiên, các trường phải bố trí nơi chấm thi và nơi bảo quản bài thi gần nhau, liên tục có người bảo vệ suốt ngày đêm, có đủ phương tiện để bảo mật và bảo quản bài thi. Các giám khảo tuyệt đối không được mang tài liệu, giấy tờ riêng và các loại bút không nằm trong quy định của Ban chấm thi khi vào và ra khỏi khu vực chấm thi. Ngoài ra, trong lần chấm đầu, cán bộ chấm thi tuyệt đối không ghi gì vào bài làm của thí sinh. Điểm thành phần, điểm toàn bài và các nhận xét được ghi vào phiếu chấm của từng bài. Đến vòng chấm thứ 2, trưởng môn chấm thi bốc thăm người chấm. Cán bộ chấm thi lần này chấm trực tiếp trên bài làm, phải chấm điểm từng ý nhỏ, ghi rõ ra lề bài thi cạnh ý được chấm, cán bộ chấm thi cũng phải tính điểm thành phần và điểm toàn bài.

Nhiều biện pháp được tăng cường
Để bảo đảm tính chính xác, công bằng cho các thí sinh, biện pháp mà Bộ GD-ĐT nhấn mạnh tới là chấm 2 vòng độc lập. Tuy nhiên, đây là việc không dễ kiểm soát, nhất là với những trường có đông thí sinh dự thi. Áp lực về tiến độ cũng khiến các trường có thể phải bớt công đoạn.

 Kết quả thanh tra của Bộ GD-ĐT về việc tổ chức chấm thi trong các mùa tuyển sinh trước đã phát hiện một số trường có dấu hiệu chỉ chấm 1 lần, cán bộ chấm thi lần 2 chỉ thống kê lại điểm chấm lần 1. Có trường nhiều bài thi môn toán cả 2 cán bộ chấm thi đều chấm sai giống nhau. Có cán bộ chấm lần 1 để lại bút tích hoặc chấm điểm trực tiếp vào bài làm của TS.

Việc tăng cường thanh tra khâu chấm thi là một trong các biện pháp của Bộ để bảo đảm việc chấm thi đúng quy chế. Ngoài ra, có một số giải pháp được đưa ra như cố định cán bộ chấm thi tại các phòng chấm để tránh tình trạng cán bộ chấm thi vòng 1 buổi sau bốc thăm được chấm vòng 2 và túi bài chấm vòng 1 hôm trước rơi vào người ngồi bên cạnh hay quy định cụ thể màu mực dùng cho cán bộ chấm thi để dễ dàng phân biệt chữ của cán bộ chấm thi thứ nhất với cán bộ chấm thi thứ 2. Theo quy định của quy chế, sau hai lần chấm, bài thi của TS sẽ được ban thư ký so sánh kết quả và xử lý. Nếu điểm toàn bài lệch từ 0,5-1 điểm đối với môn khoa học tự nhiên, từ 1-1,5 điểm đối với môn khoa học xã hội thì hai cán bộ chấm phải đối thoại và báo cáo trưởng môn chấm thi để thống nhất điểm. Nếu điểm toàn bài lệch trên 1 điểm với môn khoa học tự nhiên và trên 1,5 điểm với môn khoa học xã hội thì trưởng môn chấm thi phải tổ chức chấm lần thứ ba.

Năm nay, trước những băn khoăn việc chấm thi liệu có bảo đảm đánh giá đúng tính sáng tạo của thí sinh, ông Trần Văn Nghĩa cho biết: Trong hướng dẫn chấm thi của Bộ có đặt ra yêu cầu khuyến khích tính sáng tạo của TS, tránh việc "đếm ý cho điểm". Việc chấm thực hiện theo đáp án, song trong hướng dẫn chấm thi, thí sinh có phương án khác với đáp án thì vẫn được chấm điểm. Bài thi được chấm dựa vào khung điểm theo hướng dẫn của Bộ, bảo đảm quyền lợi cho các thí sinh. Những bài làm có cách giải đúng, độc đáo, sáng tạo có thể được thưởng tối đa 1 điểm cho mỗi bài thi, sau khi được trưởng điểm chấm thi thông qua. Điểm này không chỉ áp dụng với môn đặc thù có các câu hỏi "mở" như Ngữ văn mà còn được áp dụng với các môn tự luận khác.

Ban chỉ đạo tuyển sinh của Bộ cũng lưu ý, trong quá trình chấm, nếu có vấn đề gì cần thiết, các trường phải báo cáo ngay về Ban chỉ đạo để được giải quyết kịp thời.