Giao dịch nhà đất giảm, pḥng công chứng số 1 vắng khách.

(HNM) - Sở  Tư pháp đă tŕnh UBND TP Hồ Chí Minh  phê duyệt 8 hồ sơ thành lập văn pḥng công chứng (VPCC) tư. Dự kiến trong tháng 8-2008 thành phố sẽ có những VPCC đầu tiên.

Nhưng đến thời điểm này chưa có VPCC tư nào ra đời?! Sự dè dặt, thận trọng quá mức cần thiết đă khiến TP Hồ Chí Minh  chậm nhịp so với một số địa phương khác. Thách thức cạnh tranh giữa nhóm VPCC tư và các pḥng công chứng (PCC) nhà nước hứa hẹn đem lại chất lượng dịch vụ tốt nhất cho người dân và giảm tải bao cấp cho bộ máy quản lư nhà nước.

Thận trọng quá!

Trong khi nhiều VPCC tư được thành lập tại tỉnh Cần Thơ, Bà Rịa – Vũng Tàu và Hà Nội th́ TP  Hồ Chí Minh lại chậm nhịp. Lư giải về điều này, ông Nguyễn Đức Chính  – Giám đốc Sở Tư pháp cho biết: Do đặc thù hoạt động công chứng gắn liền với chức năng quản lư nhà nước, nhằm đảm bảo an toàn pháp lư cho người dân nên việc phát triển hành nghề công chứng tư phải hết sức thận trọng. Văn bản công chứng có hiệu lực ngay, liên quan đến tài sản giá trị cao, nếu sai sót sẽ gây hậu quả lớn nên cần ràng buộc trách nhiệm của công chứng viên (CCV) chặt chẽ. Trong khi đó, một số quy định của Luật công chứng chưa cụ thể. Điển h́nh là việc mua bảo hiểm hành nghề đến nay vẫn chưa có hướng dẫn. Hiện TP Hồ Chí Minh tạm quy định mức kư quỹ của mỗi CCV là 100 triệu đồng. Ngoài ra, sở cũng chuẩn bị hoàn thiện mạng Master chuyên dụng của ngành công chứng để đảm bảo kết nối tạo môi trường hành nghề b́nh đẳng giữa các PCC và VPCC tư.

Theo quy hoạch của TP Hồ Chí Minh  th́ trong năm 2008 chỉ thành lập mới 4-6 VPCC tư, và đến năm 2010 tối đa cũng chỉ có 12 VPCC. Theo Sở Tư pháp, việc quy hoạch giới hạn số lượng VPCC tư không nhằm hạn chế phát triển loại h́nh này mà chỉ định hướng cân đối theo nhu cầu công chứng của người dân. Sau khi tách mảng sao y về phường, xă các PCC đă giảm tải nhiều, không c̣n cảnh chen chúc, chờ đợi như trước. Trong 6 tháng đầu năm 2008, giao dịch bất động sản trầm lắng và phía ngân hàng cũng giảm mạnh tín dụng nên nhu cầu công chứng giảm mạnh đến 30-40%. Hiện TP  Hồ Chí Minh đă có 7 PCC (nhiều nhất cả nước) nên quy hoạch số lượng VPCC tư chừng mực là phù hợp để tập trung quản lư, đảm bảo chất lượng dịch vụ. Chưa kể, nếu số lượng VPCC tư quá đông, cung vượt quá nhu cầu người dân có thể xảy ra t́nh trạng cạnh tranh thiếu lành mạnh, gây ảnh hưởng xấu.

Chuyện thận trọng khi triển khai hoạt động công chứng tư là cần thiết để đảm bảo an toàn pháp lư cho người dân nhưng việc TP HCM quá dè dặt cũng tạo băn khoăn cho chính Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường: “Có ǵ đó thận trọng, không cần thiết”.

Cạnh tranh lành mạnh

CCV Nguyễn Thị Tạc (nguyên là Trưởng pḥng công chứng số 4, vừa nghỉ hưu) tự tin về thế mạnh của văn pḥng ḿnh là uy tín và kinh nghiệm chuyên môn sẽ thu hút khách hàng là các tổ chức đ̣i hỏi tính pháp lư cao trong các giao dịch có nội dung phức tạp. Bà Tạc đánh giá ưu thế của các VPCC là tính năng động, có thể làm thêm ngoài giờ hành chính, đến tận nhà khách hàng, tự chủ cân đối tài chính sẵn sàng chi phí đầu tư nâng chất lượng dịch vụ để thu hút khách. Điều này, các PCC khó làm được. Cán bộ, công chức làm việc hưởng lương th́ khó có động lực để tăng năng suất, cũng khó duyệt chi kinh phí đầu tư… lại c̣n bị ràng buộc bởi quy tŕnh, thủ tục hành chính. Chưa kể tâm lư e ngại sốt sắng, làm nhanh, làm sớm hồ sơ  có khi bị nghi ngờ tiêu cực!

Tuy nhiên, bà Tạc cũng tâm tự về những khó khăn trước mắt. Đó là tâm lư người dân vẫn coi trọng các PCC nhà nước hơn. Nhu cầu công chứng giao dịch nhà đất hiện đang ở mức thấp. Các PCC cũng đang từng bước đổi mới phong cách làm việc, chú trọng phục vụ người dân. Như vậy, sắp tới môi trường công chứng sẽ cạnh tranh sôi động hơn, nhiều thách thức. Chưa kể, khi VPCC tư từ chối những trường hợp chưa đúng pháp luật th́ không loại trừ có khách hàng phản ứng th́ CCV cũng khổ tâm.

 B́nh Minh