Trạm bơm  Yên Sở đang giúp phần giải quyết vấn đề úng ngập cho phía Tây thành phố. Ảnh: Bảo Trung

(HNM) - Quy hoạch phát triển hệ thống đê điều, thủy lợi, giải quyết các vùng phân lũ, chậm lũ là một trong nhiều vấn đề “nóng” khi mở rộng địa giới hành chính Thủ đô...

- Quy hoạch phát triển hệ thống đê điều, thủy lợi, giải quyết các vùng phân lũ, chậm lũ là một trong nhiều vấn đề “nóng” khi mở rộng địa giới hành chính Thủ đô. Về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Đào Xuân Học cho biết:

- Khi mở rộng địa giới hành chính thủ đô, không chỉ ngành NN&PTNT phải xem xét lại các chủ trương liên quan đến quy hoạch, phát triển chuyên ngành. Nhiều tuyến đê Hà Nội (cũ) được xếp vào cấp đặc biệt. Các đoạn đê của Hà Tây (cũ), Mê Linh cũng được nghiên cứu, phân loại nâng cấp theo tiêu chí cụ thể.

Hà Tây (cũ) là một trong những vùng phân chậm lũ lớn nhất của đồng bằng sông Hồng. Khi hợp nhất, không thể để vùng chậm lũ ở  địa bàn Thủ đô.  Theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, khi hồ thủy điện Sơn La đi vào hoạt động (2010), sẽ xóa bỏ các vùng phân chậm lũ. Có hồ Sơn La, hệ thống đê điều của Hà Nội có thể chống được với tần suất lũ là 500 năm xuất hiện lũ 1 lần, nên khả năng an toàn cao. Bộ NN&PTNT kiến nghị Chính phủ chỉnh trang lại sông Đáy. Theo tính toán của Bộ NN&PTNT có thể khơi thông ḍng chảy một số đoạn để tăng mức thoát lũ lên trên 3.000m3/s . Khả năng phân lũ sông Đáy được xem như “cầu ch́” cuối cùng để bảo vệ Thủ đô khi có sự cố. Những năm không có lũ cũng cố gắng đưa nước vào sông Đáy với mức từ 500m3/s đến 700m3/s, thậm chí lên đến 1.000m3/s. Kể cả vào mùa kiệt cũng đưa nước vào để tạo ḍng chảy thường xuyên, cải tạo môi trường, cảnh quan Hà Nội.

- Hà Nội hiện c̣n nhiều sông “chết” như Tô Lịch, Kim Ngưu… Bộ đă có phương án ǵ phối hợp với Hà Nội làm sống lại những con sông này?

- Hà Nội có ưu thế gắn với nhiều con sông. Tuy nhiên, ngoài chất lượng nước sông Hồng c̣n tốt, các sông khác đều có vấn đề. Bộ NN&PTNT đă phê duyệt quy hoạch, thống nhất nâng cấp cống Liên Mạc từ 36m3/s lên 70m3/s. Trạm bơm Thụy Phương trước chuyên lấy nước tưới phục vụ trồng trọt cho huyện Từ Liêm sẽ được dùng để đẩy nước từ sông Nhuệ vào sông Tô Lịch nhằm tạo ḍng chảy thường xuyên. Bên cạnh đó, là việc cải tạo nước sông Tô Lịch lấy thêm nước sông Hồng vào để nâng cao chất lượng nước, tạo cảnh quan đẹp, bảo đảm môi trường...

Các hồ chứa như hồ Đồng Mô sẽ dành cho phát triển du lịch. Bộ NN&PTNT đă chỉ đạo lấy nước sông Hồng bổ sung cho sông Tích, thay thế cho nguồn nước tưới từ hồ Đồng Mô. Hồ Suối Hai được Hà Tây (cũ) đề nghị chuyển sang phục vụ phát triển du lịch, nay nếu tiếp tục có yêu cầu này, bộ sẽ xem xét.

- Úng ngập là một trong những vấn đề bức xúc ở Hà Nội do hệ thống tiêu thoát chưa đáp ứng yêu cầu. Ngoài công việc của ngành thoát nước đô thị, hệ thống thủy lợi sẽ xây dựng thế nào để góp phần giải quyết tận gốc vấn đề này, thưa Thứ trưởng?

- Giải quyết bài toán tiêu thoát cho đô thị không đơn thuần chỉ dành cho đô thị. Mực nước sông Hồng cao, hoặc phía hạ du mưa nhiều, hồ Ḥa B́nh xả lũ đương nhiên sẽ ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát. Khu đô thị phía Tây Hà Nội đang phát triển mạnh, nước sẽ tiêu thoát vào sông Nhuệ, nhưng từ sông Nhuệ tiêu thoát đi đâu lại chưa được các nhà xây dựng, quy hoạch đô thị tính toán cụ thể. Cống Hà Đông được xây dựng cho việc tiêu thoát nông nghiệp với tiêu chí: lượng mưa 3 ngày được tiêu hết trong 5 ngày. Trong khi đó, tiêu thoát cho đô thị phải tính theo giờ (mưa giờ nào tiêu hết giờ đó). Trước đây Trường đại học Thủy lợi đă xây dựng phương án làm các trạm bơm tiêu, (trong đó có trạm Yên Sở) để giải quyết vấn đề ngập úng cho Hà Đông. Bộ NN&PTNT đă đề xuất xây dựng thêm trạm bơm Yên Nghĩa để tiêu thoát cho khu đô thị phía Tây thành phố. Ngân hàng Hợp tác phát triển quốc tế Nhật Bản (JBIC) đă đồng ư cấp khoảng 2.500 tỷ đồng xây dựng trạm bơm này với công suất 120m3/s. Ngoài việc xây dựng trạm bơm tiêu, cần xem xét, đánh giá lại các trục tiêu nhận nước hiện nay xem có đủ năng lực tiêu thoát không? Trước đây, sông Tô Lịch chỉ tiêu thoát cho phía bờ tả, nay phải “gánh” cả bờ hữu. Như vậy, lượng nước đổ vào rất lớn, nếu không đủ năng lực sẽ phải nạo vét. Với sông Nhuệ cũng vậy.

- Xin cảm ơn Thứ trưởng!

Nguyễn Đức thực hiện