Một buổi tọa đàm của các nhà văn 8X, những người sẽ góp phần quan trọng trong việc tiếp tục xây dựng và phát triển về VHNT Việt Nam.  Ảnh: Trung Kiên

(HNM) - Văn học nghệ thuật (VHNT) nước nhà đang đứng trước thời cơ, vận hội lớn, đồng thời cũng đứng trước những thách thức gay gắt. Nhằm phát huy vai tṛ, sứ mệnh cao quư của VHNT và của đội ngũ văn nghệ sĩ, ngày 16-6-2008, Bộ Chính trị đă ban hành Nghị quyết số 23 về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới. PV Hànộimới đă trao đổi với nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Phó chủ tịch UB toàn quốc Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam nhân sự kiện này.

- Thưa ông, Nghị quyết số 23 của Bộ Chính trị về tiếp tục xây dựng và phát triển VHNT  trong thời kỳ mới ra đời có ư nghĩa thế nào đối với đời sống VHNT  nước ta hiện nay?

- Chúng ta biết muốn phát triển kinh tế nhanh và bền vững th́ phải đi đôi với phát triển sâu rộng về văn hóa. VHNT là ṇng cốt của văn hóa. Nói văn hóa là nói đến con người, do đó có thể nói Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị có vị trí rất quan trọng, không chỉ có ư nghĩa đối với đời sống VHNT mà c̣n làm tăng tố chất văn hóa trong xă hội, bồi dưỡng nhân tố con người và khẳng định nhân cách Việt Nam trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

Trước nay chúng ta đă có nhiều nghị quyết về văn hóa, trong đó có Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 BCH TƯ khóa VIII nhưng đứng trước t́nh h́nh mới, chúng ta cần có quyết sách kịp thời, phù hợp với yêu cầu mới. Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị lần này nhấn mạnh những vấn đề cấp bách đặt ra cho sự phát triển VHNT trong bối cảnh đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập tích cực.

- Cái đích cuối cùng của hoạt động VHNT là phải có tác phẩm, nhất là tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao. Đây cũng là một nội dung được nhấn mạnh trong quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết 23. Xin ông chia sẻ quan điểm của ḿnh về vấn đề này?

- Nói như nhà thơ Tố Hữu, trong VHNT, cái quyết định cuối cùng là một chữ hay. Một tác phẩm hay, đẹp có khi là sự kết tinh tài năng, công sức của cả một đời nghệ sĩ. Bạn đọc cũng chỉ cần một chữ hay ấy thôi. Một chữ hay để cho tác phẩm sống măi. Có hay th́ mới có ích. Giờ đây, ai cũng lo đổi mới cách nghĩ, cách nh́n, cách cảm, cách sáng tạo. Điều đó rất tốt. Nhưng cách ǵ th́ trước hết cũng phải hay. Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị đề ra một loạt giải pháp đồng bộ, tạo điều kiện cho những tác phẩm hay ra đời.

Tác phẩm hay yêu cầu phải có sức sống lâu dài, không phải chỉ ồn ào một lúc rồi tắt nguội. Để có tác phẩm hay, cần tạo không gian sáng tạo rộng răi cho văn nghệ sĩ, tránh sự xơ cứng, làm cho mọi tài năng đều có thể phát lộ, cống hiến.

- Văn nghệ sĩ  cần quan tâm tới   điều ǵ trong bối cảnh hiện nay, thưa ông?

- Tôi nghĩ đó chính là trách nhiệm công dân. Văn nghệ sĩ cần ḥa ḿnh vào cuộc sống, tham gia vào bước chuyển động rộng lớn của đất nước, các vấn đề xă hội nóng bỏng, tích lũy vốn sống, nâng cao tầm nh́n và đổi mới tư duy sáng tạo… Quan điểm Nghệ sĩ-Chiến sĩ vẫn c̣n nguyên giá trị cho đến nay.

- Thưa ông, c̣n lực lượng trẻ, ông nh́n nhận thế nào về sự đóng góp của họ cho đất nước trong thời kỳ mới?

- Mỗi thời có một thế hệ văn nghệ sĩ mới. Lớp trẻ có nhiều lợi thế, là lực lượng chủ lực trong thời gian tới. Hội Nhà văn Việt Nam rất tin cậy và trông đợi vào lớp trẻ. Họ đang sống, hít thở bầu không khí thời kỳ mới và sẽ là lực lượng chính viết về đổi mới. Mỗi năm, chúng tôi kết nạp 40-50 hội viên mới, trong đó có nhiều cây bút trẻ. 

Hội cũng đặc biệt coi trọng vấn đề đào tạo. Nói đào tạo nhà văn th́ cũng không hết nghĩa, bởi cùng với tài năng vốn có, nếu nhà văn được bồi dưỡng, được đào tạo th́ sẽ có điều kiện phát triển hơn. Hiện nay, chúng tôi đang mở lớp bồi dưỡng về lư luận phê b́nh, đây là lần đầu tiên Hội có một lớp chuyên về lĩnh vực này, trong đó một nửa học viên ở lứa tuổi ngoài 20, tức là rất trẻ. Có thể coi như đây là hoạt động đầu tiên của Hội Nhà văn Việt Nam nhằm thực hiện Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị.

- Xin chân thành cảm ơn ông!

Hải Giang thực hiện