(HNMO)- Một số tướng lĩnh quân đội đă tiến hành đảo chính tại Mauritania vào ngày 6/8 và bắt giữ Tổng thống cùng Thủ tướng nước này, lật đổ chính phủ đầu tiên được h́nh thành thông qua bầu cử tự do tại đây trong hơn 20 năm qua.

Cuộc đảo chính ở quốc gia xuất khẩu dầu mỏ mới nhất tại châu Phi này xảy ra sau khi Tổng thống và Thủ tướng Mauritania sa thải 4 quan chức quân đội hàng đầu.

Trong một thông báo ngắn gọn trên truyền h́nh quốc gia, nhóm đảo chính cho biết “một hội đồng nhà nước” mới sẽ dưới sự lănh đạo của Tướng Mohamed Ould Abdel Aziz sẽ điều hành đất nước. Tướng Aziz cũng là người đứng đầu cuộc đảo chính ở Mauritania năm 2005.

Tổng thống Sidi Ould Cheikh Abdallahi

Theo người phát ngôn Tổng thống Mauritania, Abdoulaye Mamadouba hiện Tổng thống Sidi Ould Cheikh Abdallahi đang bị một nhóm binh sĩ nổi loạn giam giữ tại dinh Tổng thống ở Nouakchott. Thủ tướng Yahya Ould Ahmed Waqef cũng trong t́nh trạng tương tự.

Sóng phát thanh và truyền h́nh quốc gia đă ngừng hoạt động và một nhân chứng cho biết binh sĩ Mauritania đă được triển khai tại khắp thủ đô. Đến thời điểm hiện tại chưa có thông tin về việc đă xảy ra bạo lực.

Nằm ở ŕa phía tây sa mạc Sahara, đất nước Arab với dân số 3,4 triệu người Mauritania đă bị tàn phá bởi hơn 10 cuộc đảo chính hoặc âm mưu lật đổ kể từ khi độc lập khỏi Pháp vào năm 1960. Trong khi phần lớn người dân nước này sống với khoản thu nhập khoảng 5 USD/ngày, mỏ dầu đă được phát hiện ở Mauritania năm 2006.

Cuộc đảo chính năm 2005 mà Tướng Aziz đóng vai tṛ chủ chốt trong việc lên kế hoạch đă chấm dứt 21 năm Mauritania nằm dưới chế độ độc tài, mở đường cho một cuộc bầu cử dân chủ thực sự đầu tiên trong hai thập kỷ ở nước này vào năm 2007, trong đó ông Abdallahi đă giành chiến thắng.

Tướng Aziz ủng hộ cuộc bầu cử của ông Abdallahi vào năm ngoái nhưng vị tướng này lại bất b́nh trước việc Tổng thống và những người ủng hộ mở đối thoại với các thành viên của lực lượng Hồi giáo cứng rắn bị cáo buộc có liên quan đến mạng lưới al-Qaeda Bắc Phi. Ông Abdallahi cũng đă thả một số nghi phạm khủng bố khỏi nhà tù.

Tổng thống Abdallahi, một người Hồi giáo ngoan đạo cũng bị chỉ trích nặng nề khi sử dụng các quỹ công để xây dựng một đền thờ Hồi giáo trong sân của dinh Tổng thống.

Cuộc khủng hoảng chính trị mới nhất ở Mauritania bắt đầu vào tháng 5 vừa qua sau khi ông Abdallahi bổ nhiệm 12 Bộ trưởng, trong đó một số người bị cáo buộc tham nhũng và phần lớn họ đă giữ những vị trí quan trọng trong chính phủ của cựu Tổng thống Maaouya Sid'Ahmed Ould Taya bị lật đổ trong cuộc đảo chính 2005.

Hồi tháng 6, các nghị sĩ đă tiến hành bỏ phiếu bất tín nhiệm và kêu gọi Tổng thống từ chức. Ông Abdallahi đă khiến phe đối lập tức giận khi từ chối tổ chức một phiên họp đặc biệt của quốc hội nhằm kêu gọi thành lập một ủy ban điều tra, trong đó có nhiệm vụ điều tra cáo buộc tham nhũng và sử dụng trái phép quỹ công của vợ Tổng thống.

Căng thẳng lên cực điểm vào sáng sớm ngày 6/8 khi ông Abdallahi sa thải 4 tướng lĩnh, trong đó có ông Aziz, người ông cáo buộc đă ủng hộ quốc hội nổi loạn và Tư lệnh quân đội, Tướng Mohamed Ould Sheikh Mohamed mà không có bất kỳ lư do nào.

Ngay sau cuộc đảo chính, Đại sứ quán Mỹ tại Mauritania đă kêu gọi người Mỹ ở nước này “đặc biệt cảnh giác nhằm bảo đảm sự an toàn cho bản thân, nên ở trong nhà và tránh đám đông.

Các nhóm khủng bố có liên quan đến al-Qaeda được cho đă hoạt động mạnh mẽ ở Mauritania, một trong 3 quốc gia trong liên minh Arab công nhận Israel. Mauritania cũng đă cáo buộc những phần tử khủng bố này đứng sau vụ giết hại 4 khách du lịch người Pháp trong dịp lễ Giáng sinh năm 2007.

V.K
(Theo AP)