(HNMO) - Vụ Giáo dục Tiểu học, Bộ GD-ĐT nhận định: kết quả dạy học tiếng Việt lớp 1 cho học sinh dân tộc năm học 2007 – 2008 ở một số địa phương c̣n thấp. Không ít học sinh đă học hết lớp 1 nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu “đọc thông viết thạo”, thậm chí tới lớp 4-5 cùng c̣n đọc rất yếu, viết chính tả chậm và mắc nhiều lỗi.

Nhiều học sinh dân tộc chưa đạt được yêu cầu cơ bản về kiến thức và kỹ năng môn tiếng Việt lớp 1. Ảnh minh họa

Những thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị triển khai các phương án tăng cường tiếng Việt lớp 1 cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn do Bộ GD-ĐT tổ chức ngày 5-8.

Vụ Giáo dục Tiểu học nêu thực trạng: Chương tŕnh Tiếng Việt ở bậc tiểu học là chương tŕnh chung cho cả nước. SGK chủ yếu soạn cho học sinh học tiếng Việt với tư cách là tiếng mẹ đẻ, các em đă biết nghe, nói tiếng Việt trước khi đến trường. Do vậy, khi triển khai dạy cho học sinh dân tộc thiểu số c̣n nhiều điểm bất cập, hiệu quả dạy học không  cao. Một số nội dung, yêu cầu trong SGK chưa thật gần gũi và phù hợp với khả năng và thực tế cuộc sống của học sinh dân tộc, có những yêu cầu khó đạt được với các em.

Học sinh dân tộc học tiếng Việt với tư cách là ngôn ngữ thứ hai, cho nên khả năng nghe-nói tiếng Việt của các em rất hạn chế do các em chưa biết hoặc biết rất ít về tiếng Việt. Ở nhiều nơi, các em c̣n không được chuẩn bị về kỹ năng nghe-nói tiếng Việt trước khi đến trường. V́ thế, nhiều em không thể học được và học tốt chương tŕnh tiếng Việt  lớp 1.

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết, hiện nay, số trẻ em yếu tiếng Việt rất lớn, đặc biệt là ở lớp 1, chiếm tới 30-40% tổng số học sinh trong độ tuổi. Điều này đă cản trở không nhỏ tới việc học tập của các em và cũng là nguyên nhân dẫn đến t́nh trạng bỏ học, không thích đi học… ở học sinh các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Chính v́ vậy, vấn đề giảng dạy và nâng cao khả năng nói tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số, đặc biệt là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa có hoàn cảnh kinh tế khó khăn là việc làm thiết thực nhằm đổi mới và nâng cao chất lượng giảng dạy.

Các báo cáo tại Hội nghị cho thấy, để đảm bảo cho học sinh dân tộc thiểu số có thể học và tiếp thu được chương tŕnh tiếng Việt ngay từ lớp 1, các em cần được làm quen và chuẩn bị về kỹ năng nghe, nói tiếng Việt từ cấp mẫu giáo bằng cách dạy song ngữ (tiếng mẹ đẻ và tiếng Việt). Sau đó, trong chương tŕnh giảng dạy tiếng Việt các trường tiểu học có thể tăng thời lượng chương tŕnh tiếng Việt lớp 1 từ  35 tuần lên thành 50 tuần hoặc 70 tuần. Như vậy, học sinh sẽ học lớp 1 trong 2 năm. Theo đó, việc nâng thời lượng học tiếng Việt cho trẻ dân tộc sẽ được thực hiện ngay từ năm học 2008-2009.

Bà Hoàng Thị Thu Hương, Vụ Giáo dục mần non, Bộ GD-ĐT cho biết, thời gian qua, Bộ đă triển khai thí điểm chương tŕnh dạy song ngữ (tiếng mẹ đẻ và tiếng Việt) tại tỉnh Gia Lai. Kết quả bước đầu thu được rất tốt, khoảng 80% trẻ trong lớp nhận biết được các chữ cái tiếng Việt và có thể sử dùng tiếng Việt để giao tiếp trong lớp. Trẻ học tiếng Việt nhanh và sử dụng tốt những kiến thức học được thông qua các hoạt động hàng ngày.

Giáo viên dạy thử nghiệm là người dân tộc Jrai và được dạy ngay trẻ em trong làng, bản của ḿnh nên họ cảm thấy nội dung giảng dạy rất phù hợp, gần gũi với cuộc sống của trẻ và của cô. Cấu trúc của các hoạt động trên lớp hợp lư, nội dung phong phú của các tài liệu sưu tầm, biên soạn đă giúp cô giáo thực hiện sáng tạo, linh hoạt các hoạt động giáo dục trẻ.

Tuy nhiên, thách thức rất lớn trong quá tŕnh triển khai chương tŕnh thiếu giáo viên. Theo yêu cầu của chương tŕnh, giáo viên phải biết và nói thành thạo cả tiếng Việt và tiếng dân tộc. Trong khi đó, đa số giáo viên hiện nay là người kinh nên rất ít người nói thành thạo được tiếng dân tộc, c̣n giáo viên là người dân tộc th́ lại rất ít.

Theo ông Nguyễn Văn Đông, đại biểu Sở Giáo dục Gia Lai nêu ra một số giải pháp khắc phục được t́nh trạng thiếu giáo viên như các trường sư phạm cần có chương tŕnh dạy tiếng dân tộc cho sinh viên và tăng cường chính sách ưu đăi để thu hút học sinh là người dân tộc thiểu số vào học ngành sư phạm.

Triệu Hoa