Để giảm tai biến trong y khoa: Nâng cao năng lực, y đức

Sức khỏe | 07:07 Thứ Hai ngày 28/03/2016
(HNM) - Tai biến trong y khoa là điều không thể tránh. Nhưng hàng loạt rủi ro trong y khoa xảy ra gần đây như: Nữ sinh ở Đắk Lắk bị cưa chân vì bác sĩ tắc trách, bệnh nhân ở Đà Nẵng tử vong sau phẫu thuật xương đùi… đã khiến dư luận xã hội vô cùng bức xúc, thậm chí lo ngại về năng lực và y đức của các y, bác sĩ...
 

Kiểm tra, bàn giao và đối chiếu đúng y lệnh sẽ giúp giảm tai biến y khoa. Ảnh: Bá Hoạt

Để hạn chế tai biến trong y khoa, bên cạnh nâng cao chuyên môn, cần liên tục giáo dục y đức cho đội ngũ thầy thuốc để luôn có ý thức đặt lợi ích bệnh nhân lên hàng đầu.

Khó tránh tai biến y khoa


Như Báo Hànộimới đã đưa tin, trưa ngày 6-3, nữ sinh Lê Thị Hà Vi (sinh năm 2000, ở xã Ea B'hốk, huyện Cư Kuin - Đắk Lắk) trên đường đi học về bị tai nạn giao thông được người dân đưa vào Bệnh viện (BV) Đa khoa huyện Cư Kuin. Tại đây các bác sĩ chẩn đoán, Vi bị gãy mâm chày bên phải, rồi bó bột. Đến tối cùng ngày, Vi kêu đau, bị tê chân.
Bác sĩ Nguyễn Văn Phúc, Giám đốc BV Đa khoa Thiên Đức lo lắng về hệ thống đào tạo y khoa hiện nay. Bởi hiện nay có quá nhiều trường đào tạo y khoa ngoài công lập, từ đào tạo hệ trung cấp, cao đẳng đến đại học. Nhiều sinh viên ra trường đến xin việc chúng tôi hỏi chuyên môn, họ chẳng nắm được gì.

Gia đình đã đề nghị bác sĩ tháo bột và cho chuyển viện nhưng đến sáng 8-3, các bác sĩ mới đồng ý tháo bột. Thấy chân Vi xuất hiện nhiều bỏng nước, sưng to, gia đình đề nghị cho chuyển viện nhưng các bác sĩ không đồng ý. Đến ngày 11-3, BV mới đồng ý cho bệnh nhân chuyển lên BV Đa khoa tỉnh Đắk Lắk. Tại đây, sau khi thăm khám, các bác sĩ kết luận, chân bệnh nhân đã hoại tử. Chiều cùng ngày, Vi được chuyển xuống BV Chợ Rẫy TP Hồ Chí Minh phẫu thuật cắt bỏ gần hết chân phải…

Nhận định về tai biến trong y khoa, GS.TSKH Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế nhìn nhận, đối với y học trước đây và ngày nay, các rủi ro y khoa là không thể tránh khỏi. Bởi cơ thể mỗi con người khác nhau, tính phản ứng khác nhau và chịu tác dụng của thuốc khác nhau trong khi kiến thức và kỹ thuật y học còn hạn chế; điều kiện lao động căng thẳng. Cùng với đó là yếu tố chủ quan như sự thiếu cẩn thận, năng lực bác sĩ hạn chế, thiếu kinh nghiệm…

Cũng theo GS Phạm Mạnh Hùng, kỹ thuật y học ngày càng hiện đại nhưng nếu thầy thuốc chỉ trông chờ vào thiết bị y tế chưa hẳn đã tốt. Hiện nay, các BV ứng dụng nhiều trang thiết bị hiện đại trong chẩn đoán dẫn đến tình trạng lạm dụng kỹ thuật, coi nhẹ vấn đề lâm sàng, ít gần gũi bệnh nhân. Ví như việc các bác sĩ giờ đây ít sử dụng đến thao tác đặt ống nghe, bắt mạch cho bệnh nhân. Trong khi đó, chỉ cần một cử chỉ, nắm tay bắt mạch thì bệnh nhân đã cảm thấy sự gần gũi, có niềm tin hơn với người thầy thuốc. Mặt khác, các bác sĩ cần giao tiếp với người nhà bệnh nhân nhiều hơn để giải thích, thông báo cho họ những tình huống có thể xảy ra với bệnh nhân trong quá trình điều trị...

Từng đề cập đến những sự cố y khoa phổ biến ở Việt Nam tại tọa đàm trực tuyến diễn ra mới đây, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) Nguyễn Trọng Khoa cho rằng, hiện nay, nước ta chưa có thống kê cụ thể về sai sót y khoa. Tuy nhiên, có 3 lĩnh vực sai sót lớn không chỉ ở nước ta mà trên thế giới hay mắc phải, đó là phẫu thuật, sử dụng thuốc và nhiễm khuẩn BV. Theo ông Nguyễn Trọng Khoa, hệ thống tổ chức làm việc chưa khoa học, chưa thuận lợi dễ gây lỗi và nhầm lẫn. Nguyên nhân mang tính hệ thống này có thể gây ra 50-70% sự cố. Ngoài ra, còn phải kể đến nguyên nhân khác như: Nhân viên y tế làm việc áp lực cao, bệnh nhân quá đông, nhân viên mới… cũng dễ gây ra sai sót.

Phải "hy sinh" trước khi "mưu sinh"

Để hạn chế tai biến trong y khoa, GS Phạm Mạnh Hùng cho rằng, phải giáo dục cho đội ngũ thầy thuốc hiểu rằng, dù phải mưu sinh nhưng nếu họ lấy động cơ làm giàu trong quá trình hành nghề thì có thể sẽ gặp phải sai sót.

Theo GS Phạm Mạnh Hùng, nếu để người thầy thuốc tự "mưu sinh" sẽ dẫn đến chênh lệch rất lớn ngay trong ngành. Bởi, thầy thuốc ở những thành phố lớn thu nhập sẽ cao hơn vùng xa dẫn tới tình trạng các bác sĩ công tác ở miền núi, vùng khó khăn sẽ không yên tâm công tác. Do vậy, cần phải có sự điều chỉnh phù hợp. Để rèn luyện y đức và nâng cao tính chuyên nghiệp của y học, người thầy thuốc trước hết phải có "tâm - đức", có lòng vị tha, biết đặt lợi ích của người bệnh lên trên lợi ích của chính mình. Ngoài tài năng, thầy thuốc còn không được chủ quan, phải thường xuyên cập nhật, trau dồi kiến thức và kỹ năng; biết tự kiểm soát bản thân và kiểm soát đồng nghiệp để tránh sai sót.

Để giảm sai sót trong y khoa, ông Nguyễn Trọng Khoa cho rằng, cũng cần phải khắc phục nhiều vấn đề từ khâu đào tạo nhân viên y tế. Bên cạnh đó, chuẩn hóa quy trình làm việc, thiết kế hệ thống chu trình làm việc để nhân viên y tế khó mắc lỗi, đồng thời bảo đảm môi trường làm việc khoa học, tạo tâm lý tốt nhất cho thầy thuốc.
Thu Trang
Bình luận
Gõ tiếng Việt có dấu, tối thiểu 15 chữ
Thông báo