Chắp cánh cho “thiên thần áo trắng”

Suy ngẫm đầu tuần | 06:36 Thứ Hai ngày 27/02/2017
(HNM) - Những ngày này, cả nước dành cho ngành Y tế sự quan tâm đặc biệt. Rất nhiều tin vui đến với cán bộ, nhân viên y tế. Ngày 24-2, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã ký quyết định trao tặng danh hiệu "Thầy thuốc Nhân dân" và "Thầy thuốc Ưu tú" cho gần 1.800 người. Trước đó một ngày, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gửi thư khen ngợi kíp phẫu thuật của Học viện Quân y và Bệnh viện 103 - những người đã góp phần thực hiện thành công ca ghép phổi từ người cho sống đầu tiên tại Việt Nam, ghi dấu bước tiến quan trọng của nền y học nước nhà.

Cũng trong ngày 24-2, đánh giá về đóng góp to lớn của đội ngũ cán bộ, nhân viên, y bác sĩ khi tới thăm Học viện Quân y, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung nói rằng: “Các đồng chí là những người chiến sĩ, anh Bộ đội Cụ Hồ mặc áo trắng mang lại niềm vui cho các gia đình có người thân mắc bệnh hiểm nghèo”…

Nêu một vài ví dụ trên để thấy, không có gì khác hơn là phản ánh mối quan tâm, sự ghi nhận của lãnh đạo các cấp cũng như toàn xã hội đối với công lao của đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế cả nước trong việc chăm sóc sức khỏe nhân dân. Sự ghi nhận đó không chỉ được thể hiện trong những ngày này, khi nhân dân cả nước chia vui với ngành Y tế nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 - 27/2/2017), ngay cả khi trong đội ngũ thầy thuốc vẫn còn những cá nhân không đáp ứng yêu cầu về y đức, sai sót y khoa xuất hiện ở nơi này nơi kia. Ngành Y và lương y với những vấn đề hiện hữu - cả thành tựu cũng như sự hạn chế, là những điều cần được nhận định một cách rạch ròi để không sa vào chủ ý lấy chi tiết để phủ nhận tổng thể, tìm “sâu” với dụng ý đổ bỏ cả “bát canh”. Chỉ có sự nhìn nhận khách quan, công bằng, trách nhiệm mới giúp chúng ta cởi bỏ gánh nặng hữu hình và vô hình đang đè nặng lên các thầy thuốc Việt Nam, giúp những y, bác sĩ trong sạch luôn toàn tâm toàn ý với trọng trách cứu người khỏi cấn cá khi khoác lên mình y phục “thiên thần áo trắng”.

Vậy thì ngoài những lời chúc tốt đẹp trong những ngày này, chúng ta có thể làm gì để giúp đỡ họ hoàn thành trọng trách được xã hội giao phó? Cách giúp thiết thực nhất để họ thảnh thơi mọi bề, tập trung cho chuyên môn, giữ gìn y đức có phải là hiểu hoàn cảnh công tác và giữ thái độ khách quan, công bằng đối với cán bộ, nhân viên y tế? Có phải là cố gắng trang bị đầy đủ những điều kiện, thiết bị cần có cho hoạt động khám chữa bệnh cũng như đào tạo nhân lực của ngành? Có phải là, mỗi chúng ta, cần thẳng thắn nêu ra trước công luận những hành vi, cá nhân mượn danh lương y để trục lợi, sách nhiễu bệnh nhân và người nhà bệnh nhân thay vì thỏa hiệp để mưu cầu sự thuận lợi cho cá nhân mình?...

Trước Tết Nguyên đán Đinh Dậu ít ngày, khi dự một hội nghị trực tuyến của ngành Y tế, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nêu những vấn đề tồn tại của ngành, trong đó có tình trạng quá tải bệnh viện, sai sót y khoa, hạn chế trong cải cách thủ tục hành chính, những bất cập trong hệ thống y tế cơ sở… Từ những điều đã được Thủ tướng chỉ ra, dễ nhận thấy trong đó có những hạn chế liên quan tới trình độ, trách nhiệm công vụ của đội ngũ y, bác sĩ, có nhiều hạn chế của ngành Y tế nói chung, và thấp thoáng trong đó có cả trách nhiệm của người sử dụng dịch vụ y tế nữa.

Có hành vi sai do ý thức chủ quan, được cho là cố ý nhằm mục đích trục lợi, cần phải lên án không khoan nhượng, nhưng cũng có biểu hiện không như ý xuất phát từ nguyên nhân khác. Chúng ta có thể nhìn nhận công bằng hơn khi phân tích để tìm nguyên nhân làm nảy sinh cái gọi là sự vô cảm của ai đó trong ngành Y tế hay không, để từ đó có cách đánh giá khách quan dẫn lối cho hành vi ứng xử mang tính xây dựng? Chắc chắn là có, nếu tất cả để tâm tới hoàn cảnh công tác, đặc thù nghề nghiệp của các thầy thuốc. Sự quá tải khiến họ phải làm việc nhiều hơn, và vì thế, dễ bị tổn thương hơn. Việc phải rời bỏ gia đình trong những ngày lễ, tết khiến họ chịu áp lực nhất định về mặt tinh thần. Sự tiếp xúc thường xuyên với những ca bệnh nặng, những gia đình có người thân mắc bệnh hiểm nghèo khiến họ dần chai sạn trước nỗi đau… Trong hoàn cảnh đó, với đặc thù nghề nghiệp mà không phải ai cũng có thể chấp nhận và vượt qua, rất dễ phát sinh cách thể hiện gần với sự vô cảm, những hành động được cho là “gợi ý” bệnh nhân.

Hiện trạng quá tải bệnh viện khiến bệnh nhân không thể hài lòng, người hứng chịu cơn thịnh nộ từ bệnh nhân và người nhà của họ chính là các nhân viên y tế. Những sự cố ngoài ý muốn đó có thể không xảy ra hoặc được hạn chế nếu hệ thống y tế cơ sở được kiện toàn, được người bệnh chọn thay vì tất cả cùng đổ về bệnh viện tuyến trên ngay cả khi không cần phải làm điều đó. Số nạn nhân sẽ giảm nếu có thêm nguồn vốn đầu tư nhằm hoàn thiện hệ thống trang thiết bị của các cơ sở y tế; công tác đào tạo, đào tạo lại, đào tạo tại chỗ được chăm chút hơn và việc luân chuyển cán bộ y tế từ tuyến trên về tuyến dưới được thực hiện quyết liệt hơn nữa. Hiện tượng bác sĩ theo đòi cách kê đơn thuốc “khủng” để hưởng “hoa hồng” từ các nhà thuốc, tình trạng kháng thuốc đã ở mức báo động, gây hệ lụy xấu cho sức khỏe của cộng đồng, một phần do lỗi của những thầy thuốc không xứng đáng đứng trong hàng ngũ lương y, nhưng cũng còn do cung cách quản lý thị trường dược phẩm có nhiều hạn chế, do ý thức hạn chế của một bộ phận nhân dân khi ngộ nhận vào khả năng “biết tuốt” và tự “kê đơn” cho mình…

Ngành Y tế có nhiệm vụ cứu người, chăm sóc sức khỏe nhân dân nhưng sẽ không sai khi nói rằng chính các y, bác sĩ cũng đang cần được giúp đỡ. Cách chắp cánh cho các “thiên thần áo trắng” là bảo đảm điều kiện hành nghề, chăm sóc đời sống cá nhân của mỗi người theo cách chính đáng, tùy theo đóng góp của từng người. Và mỗi người trong chúng ta cần ý thức rằng, đừng vì quyền lợi của riêng mình mà đặt họ vào tình thế phải băn khoăn trước những món lợi không chính đáng bởi với hành động thiếu trách nhiệm đó, chúng ta không chỉ thiếu tôn trọng họ - "thầy thuốc như mẹ hiền", mà còn góp phần tạo nên một thói quen xấu trong đội ngũ y, bác sĩ và làm mất đi cơ hội được chăm sóc sức khỏe một cách công bằng của chính chúng ta.
Ngân Vũ
Bình luận
Gõ tiếng Việt có dấu, tối thiểu 15 chữ
Thông báo