Hạnh phúc từ sự sẻ chia

Suy ngẫm đầu tuần | 06:57 Thứ Hai ngày 06/03/2017
(HNM) - 1. Tháng 3 có một ngày đáng nhớ là Ngày Quốc tế phụ nữ, gợi nhắc hình ảnh những người bà, người mẹ, người chị, người em đã góp phần làm nên thế giới. Tháng 3 cũng lại day dứt trong chúng ta câu chuyện về bất bình đẳng giới vẫn đang âm ỉ thách thức, cản trở niềm hạnh phúc, sự phát triển của “một nửa thế giới”, của mỗi gia đình và cả quốc gia.

Theo Liên hợp quốc, bình đẳng giới là phụ nữ và nam giới được hưởng những điều kiện như nhau để thực hiện đầy đủ quyền con người, có cơ hội đóng góp cũng như thụ hưởng những thành quả phát triển của quốc gia trên các mặt chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa.

Sở dĩ phải có cuộc đấu tranh cho bình đẳng giới là bởi còn sự bất bình đẳng với phần thiệt thòi lớn thuộc về phái nữ đang hiện diện trên khắp thế giới. Thực không sung sướng gì khi đặt vấn đề giới trong một cuộc đấu tranh cho dù đích đến là sự phát triển chung và niềm hạnh phúc thực sự mang lại cho cả hai nửa của nhân loại. Chính vì vậy, “công cuộc vùng lên” này không phải cuộc tráo đổi hai giới, từ bỏ thiên chức của người phụ nữ...

“Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2011-2020” của Việt Nam đã khẳng định: “Đây là một bộ phận cấu thành quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, là cơ sở nền tảng của chiến lược phát triển con người của Đảng và Nhà nước. Công tác bình đẳng giới là một trong những yếu tố cơ bản để nâng cao chất lượng cuộc sống của từng người, từng gia đình và toàn xã hội”.

2. Phải khẳng định, phụ nữ Việt Nam đã để lại dấu ấn vĩ đại và lay động trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc. Thấu hiểu điều này, cùng với nhận thức sâu sắc về vai trò của bình đẳng giới, nước ta đã không ngừng nỗ lực xóa bỏ khoảng cách bất bình đẳng giới và đạt được những thành tựu quan trọng. Trong đó, có việc xây dựng và ban hành văn bản pháp quy về bình đẳng giới, trở thành một trong các quốc gia xóa bỏ khoảng cách giới nhanh nhất trong vòng 20 năm qua, hoàn thành trước thời hạn mục tiêu bình đẳng nam nữ và nâng cao vị thế cho phụ nữ (một trong các Mục tiêu Thiên niên kỷ mà Việt Nam phấn đấu thực hiện). Việt Nam cũng nằm trong nhóm nước có tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội cao ở khu vực và thế giới; là nước dẫn đầu khu vực Châu Á - Thái Bình Dương về các chỉ số bình đẳng giới thể hiện qua dịch vụ y tế, giáo dục tới trẻ em gái, trẻ em trai, phụ nữ, nam giới…

Tuy nhiên, thành tựu đáng mừng bao nhiêu thì những hạn chế về bất bình đẳng giới cũng ám ảnh và thách thức chúng ta bấy nhiêu. Hiện nay, tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội của Việt Nam là 24,4%, tỷ lệ nữ đại biểu HĐND cấp tỉnh là 25,7%, cấp huyện là 24,6% và cấp cơ sở là 27,7%. Tất cả đều tăng so với nhiệm kỳ trước song so với mục tiêu của Nghị quyết 11 của Bộ Chính trị về “Công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” (đến năm 2020, nữ đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp đạt từ 35% đến 40%) và Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới 2011-2020 thì rõ ràng vẫn còn khoảng cách khá lớn.

Tạp chí Forbes Việt Nam vừa công bố danh sách “50 gương mặt phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam năm 2017”. Cùng với việc thừa nhận tầm vóc trí tuệ, bản lĩnh, sự nỗ lực đáng khâm phục của những gương mặt phụ nữ Việt Nam đương đại, dư luận cũng không phải không có những bình luận, đặt lên bàn cân sự thành đạt và hạnh phúc riêng tư của họ. Trên nhiều diễn đàn bình đẳng giới gần đây, không ít nữ doanh nhân lên tiếng về nhận thức của lãnh đạo chính quyền địa phương và xã hội nói chung vẫn là “chưa tin vào khả năng của phụ nữ” nhất là trong chính trị, kinh tế…

Ở nhiều làng quê, các vùng ngoại thành vẫn tái diễn cảnh đàn ông xếp bằng uống rượu tranh luận về vũ trụ, tàu ngầm, chính trị… Còn các thế hệ phụ nữ chạy lăng xăng xung quanh phục vụ, dọn dẹp. Bất bình đẳng giới cũng biểu hiện thành bạo lực ở nhiều nơi với hậu quả rất nặng nề không chỉ với phụ nữ mà với cả trẻ nhỏ. Đặc biệt tư tưởng “trọng nam khinh nữ” đang khiến nước ta phải đối diện với tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh cùng hàng loạt những hệ lụy đi cùng.

Nhưng bất bình đẳng giới không chỉ biểu hiện ở những số liệu, hiện tượng công khai, cũng không chỉ diễn ra ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, mà còn âm ỉ trong nhiều gia đình trí thức, khá giả ở các đô thị lớn với những biểu hiện tinh vi, không dễ nhận diện, vượt qua.

3. Có thể nói, kéo gần khoảng cách trong bất bình đẳng giới đòi hỏi những nỗ lực không mệt mỏi, như trên hành trình leo dốc và mỗi bước tiến cần đến sự đồng khởi trên khắp các “mặt trận”.

“Mặt trận” đầu tiên là tuyên truyền. Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới 2011-2020 và Chương trình hành động quốc gia về bình đẳng giới 2016-2020 đều xác định truyền thông nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi thuộc nhóm giải pháp quan trọng hàng đầu. Đặc biệt để tạo nên những thay đổi có tính gốc rễ, lâu dài thì bình đẳng giới phải được giáo dục ngay từ trong trường học. Có những việc rất cụ thể mà chiến lược quốc gia đã xác định, cần sớm thực hiện như “Rà soát để xóa bỏ các thông điệp và hình ảnh mang định kiến giới trong hệ thống sách giáo khoa hiện nay”… Cùng với hệ thống chính sách của Nhà nước, hoạt động của các tổ chức phi chính phủ với những dự án cụ thể dành cho các đối tượng yếu thế cũng sẽ góp sức thêm cho công cuộc này.

Tuy nhiên, thực hiện bình đẳng giới còn phụ thuộc vào chính tiếng nói và hành động của nữ giới. Cuộc tranh luận về hạnh phúc, vai trò của người phụ nữ trong xã hội đương đại có thể không có hồi kết. Nhưng có một điều chắc chắn là bánh xe bình đẳng giới sẽ không thể đi xa khi bản thân người phụ nữ không chủ động, nỗ lực thay đổi. Hạnh phúc của người phụ nữ phụ thuộc vào chính sự lựa chọn cách sống và ý nghĩa những việc làm mà họ theo đuổi, dù là bên căn bếp thơm mùi bánh, trong phòng thí nghiệm, hay trên sàn thi đấu khắc nghiệt của thể thao…

Thi sĩ Xuân Quỳnh từng dí dỏm: “Em chỉ là ngọn cỏ dưới chân qua/Là hạt bụi vô tình trên áo/Nhưng nếu sáng nay em không đong được gạo/Chắc chắn buổi chiều anh không có cơm ăn”. Phụ nữ hôm nay đã vươn lên, thay đổi rất nhiều so với cái thời tự trào “ngọn cỏ” và “hạt bụi” song chắc chắn họ vẫn luôn mang trong mình thiên tính của người mẹ, với tình yêu cùng nỗi lo toan không giới hạn. Và trong niềm hạnh phúc được thấu hiểu, tôn trọng và sẻ chia, chắc chắn họ sẽ phát huy năng lực riêng và thiên tính của mình để cống hiến nhiều hơn, trọn vẹn hơn cho gia đình, cho cộng đồng và cho đất nước.
Thi Thi
Từ khoá
Bình luận
Gõ tiếng Việt có dấu, tối thiểu 15 chữ
Liên kết hữu ích
Thông báo